موسسه انتشاراتی اشراق:سرقت علمی و تخلف از کپیرایت دو مفهوم مرتبط اما متفاوت هستند. سرقت علمی به نقض اخلاق پژوهش و عدم استناد صحیح مربوط میشود، در حالی که کپیرایت یک موضوع حقوقی و قانونی است. شناخت تفاوت این دو، برای پژوهشگران و نویسندگان ضروری است.
در مباحث مربوط به اخلاق پژوهش و حقوق مالکیت فکری، دو اصطلاح «سرقت علمی» و «تخلف از کپیرایت» اغلب بهجای یکدیگر بهکار میروند. این همپوشانی مفهومی باعث شده بسیاری از دانشجویان، پژوهشگران و حتی نویسندگان حرفهای تصور کنند که این دو دقیقاً یکسان هستند؛ در حالی که از نظر ماهیت، حوزه کاربرد و پیامدها، تفاوتهای مهمی میان آنها وجود دارد.
درک صحیح تفاوت میان سرقت علمی و نقض کپیرایت، نقش مهمی در نگارش علمی صحیح، انتشار مسئولانه آثار و پیشگیری از مشکلات حقوقی و علمی ایفا میکند.
سرقت علمی (Plagiarism) یک مفهوم اخلاقی و دانشگاهی است. این اصطلاح به استفاده از ایدهها، متون، دادهها یا نتایج پژوهشی دیگران بدون استناد صحیح اطلاق میشود، بهگونهای که اثر ارائهشده بهعنوان کار اصیل فرد جلوه داده شود.
تمرکز اصلی سرقت علمی بر صداقت علمی، امانتداری پژوهشی و شفافیت در استناد است. حتی اگر نویسنده از نظر قانونی مجاز به استفاده از یک متن باشد، در صورت عدم ذکر منبع، مرتکب سرقت علمی شده است.
کپیرایت (Copyright) یک مفهوم حقوقی و قانونی است که به حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده یک اثر میپردازد. تخلف از کپیرایت زمانی رخ میدهد که فردی بدون اجازه صاحب اثر، از یک اثر دارای حق نشر استفاده، تکثیر، توزیع یا بازنشر کند.
کپیرایت معمولاً شامل موارد زیر میشود:
کتابها و مقالات
آثار هنری و تصویری
نرمافزارها
موسیقی و فیلم
محتوای دیجیتال و وب
در این حوزه، موضوع اصلی اجازه قانونی و مالکیت حقوقی اثر است، نه لزوماً استناد علمی.
سرقت علمی: تخلف اخلاقی و دانشگاهی
تخلف از کپیرایت: تخلف حقوقی و قانونی
ممکن است عملی از نظر اخلاق پژوهش نادرست باشد، اما از نظر قانونی جرم محسوب نشود و بالعکس.
سرقت علمی بیشتر در محیطهای علمی و دانشگاهی مطرح است:
پایاننامهها
مقالات علمی
گزارشهای پژوهشی
در مقابل، کپیرایت دامنه وسیعتری دارد و شامل آثار علمی و غیرعلمی میشود.
در سرقت علمی، عدم ذکر منبع معیار اصلی تخلف است.
در کپیرایت، نبود اجازه قانونی یا نقض حق نشر معیار اصلی است.
بهعنوان مثال، شما میتوانید با ذکر منبع، بخشی از یک مقاله را نقل کنید و مرتکب سرقت علمی نشوید؛ اما همچنان ممکن است ناقض کپیرایت باشید اگر اجازه لازم را نداشته باشید.
پیامدهای سرقت علمی:
رد مقاله یا پایاننامه
محرومیت آموزشی
آسیب به اعتبار علمی
پیامدهای نقض کپیرایت:
پیگرد حقوقی
جریمه مالی
حذف اثر از پلتفرمها
مسئولیت کیفری یا مدنی
بله. در بسیاری از موارد، یک رفتار میتواند همزمان هر دو تخلف را در بر داشته باشد. برای مثال:
کپیکردن یک مقاله دارای حق نشر
عدم ذکر نام نویسنده
انتشار آن به نام خود
در این حالت:
از نظر دانشگاهی → سرقت علمی
از نظر حقوقی → نقض کپیرایت
اما همیشه این همپوشانی وجود ندارد.
استفاده از یک مقاله دارای کپیرایت با ذکر منبع اما بدون اجازه ناشر
سرقت علمی: خیر
نقض کپیرایت: بله
استفاده از یک مقاله متنباز (Open Access) بدون ذکر منبع
سرقت علمی: بله
نقض کپیرایت: خیر
انتشار آثار بهصورت دسترسی آزاد باعث رفع محدودیتهای کپیرایت در استفاده علمی میشود، اما الزام به استناد علمی را حذف نمیکند. حتی در منابع آزاد، عدم ذکر منبع همچنان سرقت علمی محسوب میشود.
عدم تفکیک میان سرقت علمی و کپیرایت میتواند منجر به:
اشتباه در نگارش علمی
تصور نادرست از مجاز بودن استفاده از منابع
بروز مشکلات حقوقی ناخواسته
رد آثار علمی در داوریها
پژوهشگر حرفهای باید هم به اصول اخلاق پژوهش و هم به قوانین مالکیت فکری آگاه باشد.
سرقت علمی و تخلف از کپیرایت دو مفهوم متفاوت اما مرتبط هستند. سرقت علمی به اخلاق پژوهش و صداقت علمی مربوط است، در حالی که کپیرایت به حقوق قانونی صاحب اثر میپردازد. یک پژوهشگر مسئول باید هر دو جنبه را رعایت کند: هم استناد صحیح بدهد و هم به حقوق قانونی آثار احترام بگذارد.
حتی اگر مقالهای را خودتان نوشتهاید و از اصالت مطالب آن اطمینان دارید، باز هم نیاز به بررسی و رفع تشابهات ادبی دارد. با استفاده از ابزارهای تشخیص سرقت ادبی و پارافریز کردن بخشهای مشابه، میتوانید از رد شدن مقاله به دلیل تشابهات ادبی جلوگیری کنید و اعتبار علمی خود را حفظ نمایید. این اقدامات پیشگیرانه به شما کمک میکنند تا با خیال راحت مقاله خود را برای داوری و چاپ ارسال کنید. اگر هنوز گزارش پارافریز مقالهتان را دریافت نکردهاید یا زمان کافی برای پارافریز مقاله را ندارید، میتوانید از خدمات پارافریز مؤسسه اشراق استفاده نمایید. پشتیبانهای مجموعه به صورت 24 ساعته پاسخگوی شما مشتریان عزیز هستند و شما میتوانید جهت ثبت سفارش یا رفع هرگونه سؤال و ابهام با ایشان در ارتباط باشید.
همچنین جهت انتقال به صفحه ثبت سفارش پارافریز به صورت مستقیم میتوانید بر روی لینک زیر کلیک نمایید:
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
خیر. ذکر منبع از سرقت علمی جلوگیری میکند، اما لزوماً به معنای رعایت کپیرایت نیست.
بله. حتی منابع دسترسی آزاد نیز باید بهدرستی استناد شوند.
در محیطهای دانشگاهی، سرقت علمی اهمیت بیشتری دارد، اما نقض کپیرایت نیز میتواند پیامدهای جدی بههمراه داشته باشد.
اینستاگرام
تلگرام