خدمات مقاله

خدمات ترجمه

خدمات ویراستاری

خدمات کتاب

ثبت سفارش

درباره ما

آشنایی با انواع مقالات علمی و تفاوت مقاله پژوهشی، مروری، تحلیلی و گردآوری

انتشار 21 بهمن 1396
مطالعه 4 دقیقه

موسسه انتشاراتی اشراق:مقالات علمی بر اساس ماهیت محتوا و هدف نگارش به انواع پژوهشی، مروری، تحلیلی و گردآوری تقسیم می‌شوند. شناخت تفاوت این مقالات، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب مجله، اعتبار علمی و موفقیت در چاپ مقاله دارد.

فهرست []
آشنایی با انواع مقالات علمی و تفاوت مقاله پژوهشی، مروری، تحلیلی و گردآوری

در دنیای امروز، تولید و انتشار مقاله علمی تنها به «نوشتن» محدود نمی‌شود، بلکه شناخت درست نوع مقاله، جایگاه علمی آن و تناسبش با مجله هدف، نقشی کلیدی در پذیرش و اعتبار پژوهش ایفا می‌کند. بسیاری از رد شدن‌های مقالات، نه به دلیل ضعف علمی، بلکه به‌سبب عدم تطابق نوع محتوا با سیاست‌های مجله رخ می‌دهد.

از سوی دیگر، برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، داوطلبان مصاحبه دکتری و اعضای هیأت علمی، نوع مقاله مستقیماً با امتیازات پژوهشی، ارتقا، مصاحبه و گرنت‌های علمی گره خورده است. به همین دلیل، آشنایی دقیق با انواع مقالات علمی و تفاوت‌های آن‌ها یک ضرورت دانشگاهی محسوب می‌شود.

به‌طور کلی، مقالات علمی بر اساس محتوای اطلاعاتی به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

  • مقاله پژوهشی (تحقیقی)

  • مقاله تحلیلی (ترویجی یا نظری)

  • مقاله مروری (تألیفی)

  • مقاله گردآوری

در ادامه، هر یک از این انواع به‌صورت دقیق، کاربردی و قابل‌تشخیص بررسی می‌شوند.

مقاله پژوهشی (تحقیقی) چیست؟

مقاله پژوهشی معتبرترین و ارزشمندترین نوع مقاله علمی محسوب می‌شود. این مقاله مستقیماً بر پایه یک پژوهش اصیل، داده‌های جدید و یافته‌های نو نگاشته می‌شود.

ویژگی‌های اصلی مقاله پژوهشی

  • ارائه ایده، روش یا نتیجه کاملاً جدید

  • مبتنی بر داده‌های میدانی، آزمایشگاهی یا تجربی

  • دارای سؤال یا فرضیه پژوهشی مشخص

  • استفاده از روش‌شناسی علمی دقیق

  • ارائه نتایجی که پیش از آن منتشر نشده‌اند

ساختار رایج مقاله پژوهشی

  • مقدمه و بیان مسئله

  • مرور مختصر پیشینه

  • روش تحقیق

  • یافته‌ها

  • بحث و نتیجه‌گیری

ساختار مقاله

جایگاه علمی

  • بیشترین امتیاز در مصاحبه دکتری

  • بیشترین شانس پذیرش در مجلات ISI و Scopus

  • مناسب برای ارتقای مرتبه علمی

به‌بیان ساده، اگر مقاله شما بدون داده جدید قابل نگارش باشد، پژوهشی محسوب نمی‌شود.

مقاله تحلیلی (ترویجی یا نظری) چیست؟

مقاله تحلیلی که گاه با عنوان مقاله نظری یا ترویجی نیز شناخته می‌شود، مبتنی بر تحلیل عمیق منابع موجود است، نه تولید داده جدید.

ویژگی‌های مقاله تحلیلی

  • استفاده از پژوهش‌های پیشین به‌عنوان داده

  • ارائه برداشت، تفسیر یا چارچوب تحلیلی جدید

  • نقد، توسعه یا بازخوانی نظریه‌های موجود

  • نتیجه‌گیری مبتنی بر استدلال منطقی

تفاوت با مقاله پژوهشی

  • فاقد داده میدانی یا آزمایشگاهی جدید

  • نوآوری در تحلیل و تفسیر نه در داده

کاربرد علمی

  • رایج در علوم انسانی، حقوق، مدیریت و علوم اجتماعی

  • مناسب برای مجلات ترویجی و برخی مجلات علمی-پژوهشی

  • امتیاز پژوهشی کمتر از مقاله پژوهشی، اما معتبر

اگر مقاله شما «چیزی را از نو می‌فهمد» نه «چیزی را از نو اندازه می‌گیرد»، احتمالاً تحلیلی است.

مقاله مروری (تألیفی) چیست؟

مقاله مروری به بررسی، جمع‌بندی و ارزیابی منسجم آثار منتشرشده پیشین در یک حوزه مشخص می‌پردازد. هدف اصلی آن، ترسیم وضعیت دانش موجود است.

ویژگی‌های مقاله مروری

  • عدم ارائه ایده یا داده جدید

  • تمرکز بر طبقه‌بندی، یکپارچه‌سازی و نقد منابع

  • ارائه دید کلی از روند پژوهش‌ها

  • شناسایی خلأهای تحقیقاتی

انواع مقالات مروری

  • مروری روایتی

  • مروری نظام‌مند (Systematic Review)

  • فراتحلیل (Meta-analysis)

جایگاه علمی

  • کاربردی برای پژوهشگران تازه‌وارد

  • مقبول در بسیاری از مجلات معتبر

  • امتیاز پژوهشی متوسط

مقاله مروری خوب، فقط خلاصه‌نویسی نیست؛ بلکه تحلیل کلان و هدفمند منابع است.

مقاله

مقاله گردآوری چیست؟

مقاله گردآوری ساده‌ترین نوع مقاله علمی است و عمدتاً به جمع‌آوری و گزارش اطلاعات موجود می‌پردازد.

ویژگی‌های مقاله گردآوری

  • فاقد تحلیل عمیق یا نوآوری نظری

  • بازنویسی منظم منابع مختلف

  • ارائه گزارش توصیفی

  • تمرکز بر انتقال اطلاعات

تفاوت با مقاله مروری

  • مقاله مروری ارزیابی و نقد دارد

  • مقاله گردآوری صرفاً گردآوری و گزارش می‌کند

جایگاه علمی

  • امتیاز پژوهشی پایین

  • مناسب برای نشریات آموزشی یا علمی-ترویجی

  • کمتر مورد پذیرش مجلات معتبر بین‌المللی

در صورت استفاده از روش‌های آماری معتبر و ارائه نتایج جدید، ممکن است از حالت گردآوری خارج شده و به مقاله تحلیلی نزدیک شود.

جدول مقایسه‌ای انواع مقالات علمی

نوع مقاله

داده جدید

تحلیل

نوآوری

اعتبار علمی

پژوهشی

دارد

دارد

بالا

بسیار بالا

تحلیلی

ندارد

دارد

متوسط

بالا

مروری

ندارد

دارد

کم

متوسط

گردآوری

ندارد

ندارد

ندارد

پایین


چگونه نوع مقاله خود را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص نوع مقاله، به این سؤالات پاسخ دهید:

  • آیا داده جدید تولید کرده‌ام؟

  • آیا نتیجه‌گیری من صرفاً بازگویی منابع است یا تحلیل آن‌ها؟

  • آیا بدون اجرای پژوهش می‌توانستم این مقاله را بنویسم؟

  • مجله هدف چه نوع مقالاتی را می‌پذیرد؟

پاسخ به این پرسش‌ها، نوع مقاله شما را مشخص می‌کند.

سخن آخر

با توجه به اهمیت روزافزون چاپ مقالات علمی در مجلات معتبر ، انتخاب صحیح مجله و آشنایی با روندهای داوری و چاپ، از عوامل کلیدی در موفقیت پژوهشگران و ارتقای جایگاه علمی آن‌ها به شمار می‌رود. بسیاری از محققان، به‌ویژه در مراحل ابتدایی فعالیت علمی خود، با چالش‌هایی نظیر تشخیص مجلات معتبر، آماده‌سازی مقاله مطابق استانداردهای بین‌المللی، و مکاتبه با سردبیران مجلات مواجه هستند. از این‌رو بهره‌مندی از مشاوره و خدمات تخصصی در این مسیر، می‌تواند راهگشای بسیاری از دغدغه‌های پژوهشگران باشد.

مؤسسه اشراق

مؤسسه علمی پژوهشی اشراق با سال‌ها تجربه در زمینه ارائه خدمات تخصصی پژوهشی، آماده‌ ارائه‌ مشاوره در انتخاب مجلات معتبر، بررسی اعتبار مجلات، استخراج مقاله از پایان‌نامه، و همچنین آماده‌سازی، ترجمه تخصصی، و سابمیت مقاله به مجلات می‌باشد. تیم متخصص این مؤسسه با شناخت دقیق از فرآیند داوری و چاپ، همراه مطمئنی برای پژوهشگران در مسیر چاپ مقالات علمی خواهد بود.

اگر به دنبال ارتقای رزومه علمی خود و چاپ مقاله در نشریات معتبر جهانی هستید، مؤسسه اشراق آماده است تا با خدمات حرفه‌ای و پشتیبانی کامل، شما را در رسیدن به این هدف یاری رساند.

راه‌های ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق

کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تمام‌وقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفه‌ای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره می‌توانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفت‌وگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:

eshragh_company

isi.eshragh@gmail.com

09149724933

041-33373424

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
  ارسال به دوستان:


سوالات متداول

مقاله پژوهشی مبتنی بر داده و یافته جدید است، اما مقاله مروری به بررسی و تحلیل پژوهش‌های قبلی می‌پردازد و داده جدید تولید نمی‌کند.

در بسیاری از مجلات ایرانی، این دو اصطلاح به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما مقاله تحلیلی تأکید بیشتری بر تحلیل نظری و استدلال علمی دارد.

مقاله پژوهشی بالاترین امتیاز علمی را دارد، به‌ویژه در مصاحبه دکتری و ارتقای اعضای هیأت علمی.

سوالات بیشتر
در پاسخ به:
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری
پرسش و دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری


خدمات موسسه انتشاراتی اشراق