خدمات مقاله

خدمات ترجمه

خدمات ویراستاری

خدمات کتاب

ثبت سفارش

درباره ما

سرقت علمی چیست؟ انواع سرقت ادبی، مصادیق و پیامدهای قانونی آن

انتشار 1 مهر 1398
مطالعه 5 دقیقه

سرقت علمی چیست؟

نگارش یک مقاله علمی اصیل و قابل انتشار، فرایندی زمان‌بر و تخصصی است که نیازمند دانش، انگیزه، مهارت پژوهشی و صرف ماه‌ها یا حتی سال‌ها تحقیق مداوم می‌باشد. یک پژوهشگر واقعی برای دستیابی به نتایج علمی معتبر، زمان زیادی را صرف مطالعه منابع، طراحی روش تحقیق، تحلیل داده‌ها و نگارش علمی می‌کند. ارزش این تلاش زمانی نمایان می‌شود که نتایج پژوهش در مجلات معتبر منتشر شده و در اختیار جامعه علمی برای استناد و توسعه دانش قرار گیرد.

در مقابل، برخی افراد سودجو بدون صرف زحمت علمی، اقدام به استفاده غیرمجاز از آثار دیگران کرده و آن‌ها را به نام خود ثبت می‌کنند. این رفتار که با عنوان سرقت علمی (Plagiarism) شناخته می‌شود، یکی از جدی‌ترین تخلفات پژوهشی در جهان علم است. سرقت علمی به معنای استفاده مستقیم یا غیرمستقیم از آثار، ایده‌ها، داده‌ها، متون، تصاویر یا نتایج پژوهش دیگران بدون ذکر منبع معتبر است.

افزایش رقابت علمی، فشار برای تقویت رزومه پژوهشی، ارتقای شغلی و تحصیلی و ناآگاهی از عواقب قانونی و اخلاقی، از مهم‌ترین دلایل گسترش سرقت علمی در سال‌های اخیر محسوب می‌شود. بسیاری از افراد تصور می‌کنند که تنها کپی کامل یک مقاله سرقت علمی است، در حالی که حتی استفاده جزئی و بدون ارجاع نیز مصداق تخلف علمی به شمار می‌رود.

سرقت علمی (Plagiarism) و گستره آن

سرقت علمی محدود به مقالات دانشگاهی نیست و می‌تواند در حوزه‌های مختلفی رخ دهد، از جمله:

  • سرقت ادبی در متون و نوشته‌ها

  • سرقت هنری در آثار هنری و تصویری

  • سرقت علمی در پژوهش‌ها و مقالات دانشگاهی

  • سرقت رسانه‌ای در محتواهای خبری و دیجیتال

در تمامی این حوزه‌ها، سرقت علمی موجب کاهش ارزش اثر، تضییع حقوق خالق اصلی و خدشه‌دار شدن اعتماد عمومی می‌شود. به همین دلیل، نهادهای علمی و دانشگاهی برخورد بسیار سخت‌گیرانه‌ای با این پدیده دارند.

پارافریز

انواع سرقت علمی

برخلاف تصور عمومی، سرقت علمی تنها به کپی کامل متن محدود نمی‌شود. حتی کپی یک جمله، تصویر، جدول، ایده یا ساختار نگارشی بدون ارجاع صحیح نیز می‌تواند مصداق سرقت علمی باشد. مهم‌ترین انواع سرقت علمی عبارت‌اند از:

سرقت ادبی در سبک نگارش (Style Plagiarism)

در این نوع سرقت، نویسنده سبک خاص نگارشی، ساختار جملات یا الگوی بیان نویسنده دیگری را تقلید می‌کند، بدون آن‌که به منبع اشاره‌ای داشته باشد. این نوع سرقت معمولاً پنهان‌تر است اما در داوری‌های حرفه‌ای قابل تشخیص می‌باشد.

سرقت ادبی مستقیم (Copy & Paste)

این نوع رایج‌ترین و آشکارترین شکل سرقت علمی است. در این حالت، فرد بخش‌هایی از متن دیگران را بدون هیچ‌گونه تغییر یا با تغییرات بسیار جزئی کپی کرده و به نام خود منتشر می‌کند. این روش معمولاً نشان‌دهنده فقدان مهارت پژوهشی و نگارشی نویسنده است و در اغلب موارد به ریجکت مقاله و مجازات‌های جدی منجر می‌شود.

سرقت ادبی با تغییر کلمات و ارجاعات (Word Switch)

در این نوع سرقت، نویسنده با جایگزینی چند واژه مترادف یا تغییر جزئی در ترتیب جملات، تلاش می‌کند منبع اصلی را پنهان کند. اگرچه متن ظاهراً تغییر یافته، اما ایده و ساختار اصلی متعلق به نویسنده دیگری است و بدون ارجاع صحیح همچنان سرقت علمی محسوب می‌شود.

سرقت ادبی تشبیهی یا استعاره‌ای (Metaphor Plagiarism)

استفاده از تشبیه‌ها، استعاره‌ها یا مثال‌های خلاقانه نویسنده دیگر بدون ذکر منبع، نوعی سرقت علمی محسوب می‌شود؛ زیرا این عناصر نیز بخشی از خلاقیت فکری نویسنده اصلی هستند.

سرقت ادبی ایده (Idea Plagiarism)

حتی اگر از متن مستقیم استفاده نشود، بهره‌گیری از ایده، فرضیه یا چارچوب فکری پژوهشگر دیگر بدون ارجاع، سرقت علمی به شمار می‌آید. استفاده از ایده دیگران باید با ذکر منبع دقیق انجام شود، حتی اگر نویسنده آن را بازنویسی کرده باشد.

سایه‌نویسی (Ghostwriting)

سایه‌نویسی زمانی رخ می‌دهد که فردی مقاله، پایان‌نامه یا کتابی را به سفارش شخص دیگر می‌نویسد و اثر به نام سفارش‌دهنده منتشر می‌شود. اگرچه در برخی حوزه‌ها مانند سیاست یا رسانه این امر رایج است، اما در پژوهش‌های دانشگاهی تخلف جدی محسوب می‌شود. متأسفانه این پدیده در محیط‌های دانشگاهی، به‌ویژه از طریق مؤسسات نامعتبر، رو به افزایش است.

سرقت ادبی موزاییکی (Mosaic Plagiarism)

در این نوع سرقت، نویسنده بخش‌هایی از متون مختلف را جمع‌آوری کرده و با کنار هم قرار دادن آن‌ها، متنی جدید می‌سازد. این روش که به «سرقت وصله‌ای» نیز معروف است، معمولاً باعث ناهماهنگی متن و افت کیفیت علمی می‌شود.

سرقت از خود یا نشر مکرر (Self-Plagiarism)

استفاده مجدد از مقالات، داده‌ها یا متون منتشرشده قبلی خود نویسنده بدون ذکر منبع، نیز سرقت علمی محسوب می‌شود. نویسنده موظف است در صورت استفاده مجدد، به اثر قبلی خود ارجاع دهد.

چگونه از درصد تشابه یا سرقت علمی مقاله مطلع شویم؟

سرقت علمی می‌تواند هم آگاهانه و هم غیرعمدی رخ دهد؛ اما در هر دو حالت، پیامدهای آن یکسان است. به همین دلیل، توصیه می‌شود پیش از ارسال مقاله به مجله، حتماً میزان تشابه متنی بررسی شود.

روش‌های تشخیص سرقت علمی

  1. استفاده از کارشناسان و مؤسسات معتبر

  2. استفاده از نرم‌افزارها و سامانه‌های تشخیص سرقت علمی

ابزارهای معتبر تشخیص سرقت علمی

  • iThenticate

  • Turnitin

  • WriteCheck

  • Grammarly

  • Copyleaks

  • PlagScan

  • Plagiarisma

  • DupliChecker

  • UniCheck

  • CopyScape

این ابزارها درصد تشابه مقاله را با منابع منتشرشده مشخص کرده و به نویسنده کمک می‌کنند تا پیش از سابمیت، اصلاحات لازم را انجام دهد.

سرقت علمی

مجازات‌های سرقت علمی

مجازات‌های قانونی

در بسیاری از کشورها، سرقت علمی جرم محسوب می‌شود و می‌تواند شامل:

  • جریمه نقدی از 100 تا 50٬000 دلار

  • حبس تا یک سال

  • در موارد شدید، جریمه تا 250٬000 دلار یا حبس تا 10 سال


مجازات‌های سازمانی و دانشگاهی

دانشگاه‌ها، مجلات و مؤسسات پژوهشی برخورد بسیار جدی با سرقت علمی دارند. پیامدها شامل:

  • ریجکت مقاله

  • پس‌گرفتن مدرک تحصیلی

  • اخراج از دانشگاه یا محل کار

  • تنزل رتبه علمی

  • خدشه‌دار شدن دائمی اعتبار پژوهشگر

موسسه اشراق

سخن آخر

موسسه اشراق فعالیت خود را از سال 1393 درزمینهٔ پارافریز مقالات انگلیسی آغاز نموده است. پارافریز در موسسه اشراق توسط افراد مجرب و متخصص رشته انجام می‌شود. موسسه اشراق مفتخر است در طول چندین سال فعالیت خود توانسته است رضایت بیش از 90 درصد مشتریان خود را کسب نماید چراکه موسسه اشراق 3 اصل تضمین کیفیت، تحویل به‌موقع، ویراستاران باتجربه و متخصص را در دستور کار خود قرار داده است.

راه‌های ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق

کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تمام‌وقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفه‌ای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره می‌توانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفت‌وگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:

eshragh_company

isi.eshragh@gmail.com

09149724933

041-33373424

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
  ارسال به دوستان:


سوالات متداول

بله، اگر ایده یا ساختار متعلق به نویسنده دیگری باشد و ارجاع داده نشود، سرقت علمی محسوب می‌شود.

بسته به مجله متفاوت است، اما معمولاً کمتر از 10 تا 15 درصد قابل قبول است.

بله، استفاده مجدد از آثار منتشرشده بدون ارجاع، «سرقت از خود» محسوب می‌شود.

سوالات بیشتر
در پاسخ به:
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری
پرسش و دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری

پرسش ها و دیدگاه های کاربران
بازدیدکننده
تیم پشتیبانی
6 سال پیش
سلام وقت بخیر ممنون سپاس از حسن توجهی که به موسسه اشراق دارید . در صورت نیاز به انجام خدمات از طرف موسسه اشراق لطفا با کارشناسان موسسه در ارتباط باشید : شکاری 09149724933 isi.eshragh@gmail.com مسعودی 09149724933 isi.eshragh@gmail.com
بازدیدکننده
راحمی
6 سال پیش
مطلب خوبی بود سپاسگذارم


خدمات موسسه انتشاراتی اشراق