چگونه مقاله بنویسم که پذیر فته شود؟

نحوه نوشتن مطالب هر بخش از مقاله

بیان ویژگی های یک پروژه تحقیقاتی به خواننده مهم ترین بخش از یک مقاله علمی می باشد. منظور از این ویژگی ها، بیان مساله اصلی پژوهش، پیشینه تحقیق، علت انجام پژوهش و فضایی که پژوهش در آنجا انجام گرفته و نتایجی که از این مطالعه حاصل شده و مقایسه آن با نتایج قبلی می باشد. تمامی این موارد، در بخش های مشخصی از مقاله نوته می شود تا خواننده بتواند قدم به قدم مراحل کار یک پژوهش را دنبال کرده و از مطالب و نتایج آن در مطالعات خود استفاده کند. نحوه نوشتن مطالب هر بخش از مقاله باید با ترتیب خاصی انجام گیرد تا باعث سردرگمی خواننده نشود. در ادامه بطور خلاصه به هر کدام از این بخش ها اشاره می شود:

• عنوان

اولین بخش از مقاله که توسط خوانندگان دیده می شود عنوان مقاله است. خوانندگان با خواندن عنوان مقاله یک قضاوت اولیه در خصوص محتوای مقاله انجام می دهند و در صورتی که برایشان جذاب باشد، آن مقاله را برای مطالعه انتخاب می کنند. با توجه به اینکه افراد مقالات را بر اساس برخی کلمات کلیدی در بانک های اطلاعاتی جستجو می کنند، در نتیجه دقت در انتخاب کلمات به کار رفته در عنوان شانس یافتن مقاله شما را از میان هزاران مقاله افزایش می دهد.

• نام، نشانی، درجه تحصیلی، محل کار و سمت نویسنده/نویسندگان

نام نویسنده یا نویسندگان یک مقاله همیشه بعد از عنوان مقاله ذکر می شود و در ادامه آن، نشانی کامل نویسندگان یا افیلیشن آنها ذکر می شود. ذکر نشانی پست الکترونیکی برای مکاتبات بعدی با سردبیر مجله ضروری است. ترتیب نگارش نام نویسندگان بر اساس میزان مشارکت آنان در مقاله تعیین می شود.

• چکیده

چکیده مقاله با هدف ارائه یک دید کلی از محتوای مقاله در قالب یک پاراگراف ( در حدود 250 کلمه) نوشته می شود تا خواننده با خواندن آن تصمیم بگیرد که آیا این مقاله به درد مطالعه او میخورد یا نه. بنابراین، چکیده باید با دقت بیشتر و در پایان نگارش بخش های دیگر مقاله نوشته شود.

• کلیدواژه ها

استفاده از کلیدواژه ها به منظور دسترسی سریع به مقاله در جستجو در پایگاه ها می باشد. کلید واژه ها یا بصورت کنترل شده و با کمک اصطلاحنامه ها انجام می شود. و یا اینکه بصورت آزاد و بر اساس تصمیم نویسنده صورت می گیرد. در هر دو روش بایستی واژگانی که بیشترین و نزدیکترین ارتباط معنایی را با محتوای مقاله دارد انتخاب شود. انتخاب کلید واژه مناسب در مقاله احتمال بازیابی بیشتر مقاله را توسط دیگران در آینده افزایش می دهد و در نتیجه به دریافت استناد بیشتر به مقاله کمک می کند.

• مقدمه

مقدمه زمینه مناسبی را برای آغاز بحث اصلی فراهم می کند و ذهن خواننده را نسبت به موضوع ، مساله اصلی و علت انجام پژوهش آماده می کند. در نوشتن مطالب بخش مقدمه از اضافه گویی و ذکر مطالب و توضیحات اضافی بپرهیزید. زیرا تاثیر منفی بر ذهن خواننده می گذارد. بر عکس اگر مقدمه با جملاتی که مبین اهمیت مقاله و رویکرد ویژه آن باشد شروع شود خواننده به ادامه مطالعه متن اصلی علاقه مند می شود. بخش مقدمه خود شامل زیربخش های مختلفی است که بایستی با ترتیب مشخصی در مقاله نوشته شوند. این بخش ها شامل:

1. بیان مسئله

قسمت آغازین مقدمه، بیان مشکلی است که زمینه ساز انجام این پژوهش شده است. بیان مسئله بایستی به روشنی مطرح شود تا اهمیت پژوهش به خوبی روشن شود. موفقیت در چگونگی بیان مسئله به موفقیت مقاله کمک می کند و بی توجهی به آن نیز رغبت خواننده را در ادامه مطالعه مقاله کاهش خواهد داد. بنابراین، پیشنهاد می شود در تدوین این بخش دقت کافی صرف شود.

2. تبیین هدف/ اهداف پژوهش

یکی از نخستین پرسشهایی که پس از انتخاب یک مقاله بر اساس عنوان آن در ذهن خوانندگان شکل می گیرد کسب آگاهی نسبت به هدفی است که مقاله دنبال می کند و هدفی که پژوهش مربوط به آن دنبال کرده است. بنابراین، باید قبل از آنکه خواننده از ادامه مطالعه مقاله به دلیل عدم آگاهی نسبت به هدف آن صرف نظر کند به نحوی این پرسش را پاسخ داد.

3. پرسش/ پرسشهای پژوهش و گاهی فرضیه/ فرضیه های پژوهش

   هر پژوهشی در صدد پاسخگویی به پرسش یا پرسشهایی است که متناسب با هدف پژوهش تدوین شده اند. علاوه بر پرسش در بسیاری از پژوهشهای قیاسی و کمی فرضیه هایی نیز مطرح است که باید به دقت تبیین شوند.

4. پیشینه پژوهش، مرور نوشتارها و تشریح مبانی نظری مرتبط با موضوع دلایل متعددی برای اشاره به پیشینه پژوهش وجود دارد که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

   • نشان دادن پیوند پژوهش حاضر با پژوهشهای قبلی

   • نشان دادن احاطه نویسنده/نویسندگان به حوزه موضوعی مورد مطالعه

   • رهنمون ساختن خواننده به مطالعه منابع بیشتر

   • به تصویرکشیدن رویکردهای حاکم بر حوزه موضوعی مورد نظر و ترسیم ارتباط آنها با رویکرد مقاله

• ارائه روش کار و مواد استفاده شده

  در نوشتن این بخش بایستی تمام مراحل کار بصورت کامل و بدون هیچ کم و کاستی توضیح داده شود.

  1. تشریح روش شناسی مورد استفاده و تبیین رویکرد مقاله. بی تردید انجام هر طرح پژوهشی مستلزم به کارگیری یک روش شناسی مناسبی است که پژوهشگر را به اجرای طرح مورد نظر و پاسخگویی به پرسشهای پژوهش قادر می سازد. معمولا در هر رشته روشهای متعددی وجود دارد که برخی از آنها از مقبولیت و عمومیت بیشتری برخوردارند ودر اغلب تحقیقات آن رشته مورد استفاده قرار می گیرند.

  2. ابزار گردآوری داده ها، روش نمونه گیری و ابزار تحلیل داده ها. اشاره مختصر به روش گردآوری و تحلیل داده ها برای خوانندگان بسیار مفید خواهد بود و فرصتی برای آنان فراهم خواهد آورد که ضمن آشنایی با روش پژوهش گزارش شده از دلایل نتایج به دست آمده نیز آگاه شوند

  3. توصیف ویژگیهای جامعه پژوهش و مشخصات نمونه گرفته شده از آن. لازم است در یک مقاله علمی جامعه پژوهش و ویژگیهای آن به دقت و در عین حال به اختصار معرفی شود. بویژه مشخصاتی از این جامعه که مربوط به موضوع مقاله است از اهمیت شایان توجهی برخوردار می باشد. اگر این بخش از مقاله به خوبی تبیین شود به بسیاری از پرسشهایی که ممکن است در ذهن خوانندگان در خصوص دلایل انتخاب روش شناسی و چگونگی تحلیل داده ها شکل گیرد به خوبی پاسخ داده خواهد شد

  4. تبیین محدوده و محدودیتهای پژوهش هر طرح تحقیقاتی از نظر جامعه مورد مطالعه و هدفیکه دنبال میکند دارای محدوده25 مشخصی استکه توسط پژوهشگر و به منظور انجام پذیر شدن طرح تدوین می شود. به بیان دیگر، محدوده هر پژوهش توسط خود پژوهشگر تعیین شده و بر روند پژوهش اعمال می شود. بدیهی است که به منظور عملی شدن طرحهای تحقیقاتی پژوهشگران ناچار به تعیین محدوده کار خود هستند تا بتوانند از این طریق نظمی منطقی به کار خود بخشیده و از نتایجی که به دست می آورند دفاع کنند. در مقابل محدودیت هایی وجود دارد که خارج از کنترل پژوهشگر است و منشاء دیگری از جمله عوامل محیطی دارند. معمولا این محدودیتها به نحو اجتناب ناپذیری بر روند پژوهشها تاثیر میگذارد.

• ارائه یافته های توصیفی و تحلیلی (معمولا همراه با جدول و نمودار)

  یافته های پژوهش باید ابتدا توصیف شده و سپس مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. معمولا در این بخش چهار سطح توصیف مقایسه، تحلیل و تفسیر قابل مشاهده است که در طی این مراحل به تدریج بر سهم نویسنده و اندیشه او در بیان مطالب افزوده می شود. در بخش توصیفی در ارائه نتایج استفاده از جدول و نمودار و بویژه در رشته های علوم پایه، کشاورزی، پزشکی و مهندسی کاملا معمول و پذیرفته شده است. اغلب توصیه می شود این جدولها و نمودارها به نحوی تنظیم شوند که بیشترین اطلاعات را با اشغال کمترین فضا در اختیار خواننده قرار دهند.

• بحث و نتیجه گیری (پاسخگویی به پرسشهای پژوهش و تامین هدف)

  این دو بخش ممکن است همراه هم یا به صورت جداگانه اما معمولا به دنبال یکدیگر ارائه شوند. انتظار می رود که نویسنده در این بخش پاسخ پرسشهای پژوهش و برداشت نهایی خود را از پژوهش مطرحکند

• پیشنهاد/پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی

معمولا مقالات علمی با ارائه پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی به پایان می رسند. به بیان دیگر یک مقاله علمی باید راهگشای سایر پژوهشگران در حوزه موضوعی خود باشد و بجای آنکه سعی در گذاشتن نقطه پایانی برای یک موضوع داشته باشد در جهت گشودن افقهای تازه برای سایر محققان تلاش کند

• تقدیر و تشکر

معمولا در انتهای مقالات علمی به نام افراد یا سازمانهایی که به نحوی در انجام پژوهش گزارش شده نقش داشته اند اشاره می شود. به عنوان مثال، موسسه یا سازمانی که پشتیبان مالی پژوهش بوده، کسانی که در گردآوری یا تحلیل داده ها نقش داشته اند، افرادی که به پرسشنامه ها پاسخ داده یا در مصاحبه مربوط به آن پژوهش شرکت کرده اند و گاهی نیز از داوران مقاله به دلیل نکات مفیدی که تذکر داده اند تشکر می شود.

• منابع مورد استفاده

تمام منابعی که به نحوی در مقاله استفاده شده اند باید با ذکر مشخصات کتابشناختی و بر اساس شیوه نامه مورد نظر مجله مورد نظر تدوین شوند. انواع مختلفی از روش های رفرنس نویسی وجود دارد که برای اطلاع از نحوه نگارش هر کدام، می توانید محتوای " انواع روش های رفرنی نویسی در مقاله" را مطالعه نمایید.