موسسه انتشاراتی اشراق: نگارش چکیده مقاله برای نشریات بینالمللی نیازمند ساختار استاندارد شامل هدف، روش، یافتهها و نتیجهگیری است. چکیده باید کوتاه، دقیق، بدون رفرنس و مبتنی بر دادههای اصلی پژوهش باشد. کیفیت چکیده نقش تعیینکنندهای در پذیرش مقاله و دیدهشدن آن در پایگاههای علمی معتبر دارد.
در دنیای رقابتی پژوهش و انتشار علمی، چکیده مقاله (Abstract) یکی از مهمترین بخشهای هر تحقیق به شمار میرود. بسیاری از پژوهشگران تصور میکنند چکیده صرفاً خلاصهای کوتاه از مقاله است؛ اما در واقع چکیده ویترین پژوهش شماست. داوران، سردبیران و حتی پژوهشگران دیگر، پیش از مطالعه کامل مقاله، ابتدا چکیده را بررسی میکنند و بر اساس آن درباره مطالعه بیشتر تصمیم میگیرند.
اگر قصد دارید مقاله خود را در پایگاههای معتبری مانند Elsevier، Springer، Wiley یا نمایههای بینالمللی مانند Scopus و Web of Science منتشر کنید، نگارش چکیدهای استاندارد و حرفهای یک ضرورت انکارناپذیر است.
در این مقاله بهصورت جامع به اصول، ساختار، تکنیکها و اشتباهات رایج در نگارش چکیده مقاله میپردازیم.

چکیده اولین و گاهی تنها بخشی از مقاله است که خوانده میشود. در بسیاری از موارد، پژوهشگران فقط به چکیده دسترسی دارند. بنابراین:
چکیده تعیین میکند مقاله شما خوانده شود یا نادیده گرفته شود.
در موتورهای جستجوی علمی ایندکس میشود.
بر میزان دیدهشدن و استناد (Citation) تأثیر مستقیم دارد.
در فرآیند داوری اولیه نقش کلیدی ایفا میکند.
در واقع میتوان گفت کیفیت چکیده تا حد زیادی بر سرنوشت مقاله تأثیرگذار است.
اکثر مجلات معتبر از ساختار استانداردی پیروی میکنند که برگرفته از مدل IMRaD است (Introduction, Methods, Results, and Discussion). البته در چکیده، این ساختار به صورت فشرده ارائه میشود.
در 1 تا 2 جمله اول باید به روشنی مشخص شود:
مسئله اصلی چیست؟
خلأ پژوهشی کجاست؟
هدف این تحقیق چیست؟
این بخش باید کوتاه، دقیق و بدون توضیح اضافی باشد.
در این قسمت به صورت خلاصه اشاره میشود:
نوع پژوهش (کمی، کیفی، ترکیبی)
جامعه آماری یا نمونه
ابزار گردآوری دادهها
روش تحلیل (مانند مدلسازی، تحلیل آماری، الگوریتم خاص و…)
نکته مهم: جزئیات زیاد در این بخش جایز نیست.
این مهمترین بخش چکیده است. باید:
مهمترین نتایج ارائه شود.
در صورت امکان دادههای عددی ذکر گردد.
یافتهها دقیق و بدون ابهام بیان شوند.
داوران معمولاً ابتدا این بخش را بررسی میکنند.
در پایان باید به این پرسش پاسخ داده شود:
این تحقیق چه دستاوردی دارد؟
چه کاربردی ارائه میدهد؟
چه تأثیری بر حوزه علمی مربوطه میگذارد؟
برای اینکه چکیده شما مطابق استانداردهای بینالمللی باشد، باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
✔ بین 150 تا 250 کلمه: بر اساس دستورالعمل مجله تنظیم شود.
✔ بدون رفرنس: در چکیده به هیچ منبعی ارجاع داده نمیشود.
✔ بدون توضیح اضافه: چکیده جای ارائه پیشینه پژوهش یا تحلیل گسترده نیست.
✔ استفاده از زمان مناسب روش و یافتهها: زمان گذشته و نتیجهگیری: زمان حال ساده
✔ استفاده از کلیدواژههای تخصصی: کلمات کلیدی باید با موضوع مقاله و استانداردهای پایگاههای علمی هماهنگ باشد.

بسیاری از مقالات به دلیل ضعف در چکیده رد میشوند. برخی اشتباهات رایج عبارتند از:
❌ کلیگویی :عباراتی مانند “نتایج نشان داد که موضوع مهم است” کاملاً غیرعلمی است.
❌ نبود داده عددی: چکیده باید ملموس باشد، نه توصیفی صرف.
❌ تکرار مقدمه مقاله: چکیده خلاصه مقاله است، نه کپی مقدمه.
❌ استفاده از مخففهای نامأنوس: اگر از اختصار استفاده میکنید، باید کاملاً شناختهشده باشد.
❌ طول بیش از حد: چکیدههای طولانی معمولاً از سوی مجلات رد میشوند.
در برخی نشریات، چکیده به صورت ساختاریافته ارائه میشود و شامل تیترهای جداگانه مانند:
Background
Methods
Results
Conclusion
در حالی که برخی دیگر چکیده یکپارچه (Unstructured) میپذیرند.
نشریات حوزه پزشکی معمولاً چکیده ساختاریافته را ترجیح میدهند، در حالی که در حوزههای علوم انسانی و مدیریت، چکیده غیرساختاریافته رایجتر است.
پس از تکمیل مقاله، چکیده را بنویسید تا بازتاب دقیق کل پژوهش باشد.
به جای “This paper tries to examine” بنویسید:
“This study investigates…”
به جای “significant improvement” بنویسید:
“improved by 27%”
جملات طولانی خوانایی را کاهش میدهند.
هر جملهای در چکیده باید در متن مقاله نیز وجود داشته باشد.

سردبیران مجلات بینالمللی روزانه صدها مقاله دریافت میکنند. در بررسی اولیه:
عنوان خوانده میشود.
سپس چکیده بررسی میشود.
در صورت جذاب بودن، مقاله برای داوری ارسال میشود.
بنابراین چکیده ضعیف ممکن است حتی مانع ورود مقاله به مرحله داوری شود.
اگر قصد دارید مقاله خود را در نشریات بینالمللی منتشر کنید، نگارش چکیده باید توسط فردی مسلط به:
زبان تخصصی آکادمیک
ساختار استاندارد ژورنالها
اصول داوری بینالمللی
انتخاب کلیدواژه مناسب
انجام شود.
ویرایش حرفهای چکیده میتواند احتمال پذیرش مقاله را به طور چشمگیری افزایش دهد.
چکیده مقاله، خلاصهای ساده از پژوهش نیست؛ بلکه ابزار اصلی برای جذب توجه داوران و پژوهشگران است. یک چکیده استاندارد باید:
هدف را شفاف بیان کند
روش را خلاصه توضیح دهد
نتایج دقیق ارائه دهد
پیام علمی مشخص داشته باشد
اگر به دنبال انتشار موفق مقاله در نشریات بینالمللی هستید، نگارش چکیده را جدی بگیرید. کیفیت این بخش میتواند مسیر علمی شما را متحول کند.
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
معمولاً بعد از تکمیل مقاله نوشته میشود، زیرا باید بازتاب دقیق کل پژوهش باشد.
خیر، در استانداردهای بینالمللی چکیده فاقد رفرنس است.
بخش یافتهها (Results) مهمترین قسمت است؛ داوران ابتدا به نتایج توجه میکنند.