موسسه انتشاراتی اشراق: سرقت علمی از خود یا Self-Plagiarism زمانی رخ میدهد که نویسنده بدون ارجاعدهی، بخشی از آثار پیشین خود را در اثر جدید منتشر کند. این عمل غیرقانونی و غیر اخلاقی است و میتواند اعتبار پژوهشی نویسنده را به خطر بیندازد. رعایت اصول اخلاقی، ارجاعدهی صحیح و تولید محتوای اصیل، راهکار پیشگیری از این خطای علمی است.
در دنیای امروز، دسترسی به مقالات، کتابها و پژوهشهای علمی بسیار آسان شده است و این اتفاق باعث رشد سریع دانش و اطلاعات میشود. با این حال، یکی از مشکلات بزرگ جامعه علمی، سرقت علمی است و یکی از زیرشاخههای مهم آن، سرقت علمی از خود یا Self-Plagiarism است.
این نوع سرقت زمانی رخ میدهد که نویسنده بخشی از مقاله، کتاب یا تحقیق قبلی خود را بدون ذکر منبع در اثر جدید منتشر کند. نویسندگان اغلب تصور میکنند چون محتوا متعلق به خودشان است، میتوانند آن را آزادانه دوباره استفاده کنند یا چون از آثار دیگران استفاده نکردهاند، سرقت علمی صورت نگرفته است. اما این تصور کاملاً غلط است و قوانین علمی و اخلاقی آن را ممنوع میکنند.
زمانی که نویسنده مقاله یا کتاب خود را برای چاپ به ناشر میسپارد، بخشی از حقوق انتشار اثر به ناشر منتقل میشود. بنابراین حتی اگر شما مالک اثر باشید، بازنشر بدون ارجاعدهی نقض قانونی و اخلاقی محسوب میشود. جامعه علمی انتظار دارد هر مقاله یا کتاب جدید، اصیل و حاوی اطلاعات نو باشد. بازنشر مطالب قدیمی بدون تغییر و بدون ارجاع، نه تنها ارزش علمی ندارد، بلکه میتواند اعتبار نویسنده را کاهش دهد.

سرقت علمی از خود بحث جدیدی نیست، اما با گسترش دسترسی به پایگاههای داده و مقالات آنلاین، اهمیت آن بیشتر شده است. قبل از دوران دیجیتال، تشخیص این نوع سرقت دشوار بود، اما امروز نرمافزارها و سیستمهای تشخیص متن، تقریباً هرگونه بازنشر بدون ارجاع را شناسایی میکنند.
تحقیقات نشان دادهاند که بسیاری از نویسندگان جوان یا دانشجویان، آگاهانه یا ناآگاهانه، بدون ارجاعدهی، از محتوای قبلی خود استفاده میکنند. این کار نه تنها میتواند منجر به رد مقاله و از دست دادن امتیاز علمی شود، بلکه اعتماد جامعه علمی به پژوهشگران را نیز کاهش میدهد.
برای روشنتر شدن موضوع، چند مثال فرضی ارائه میکنیم:
مثال مقاله:
فرض کنید نویسندهای سال گذشته مقالهای درباره اثر داروی X بر فشار خون منتشر کرده است. حالا او بخشی از نتایج و جملات همان مقاله را بدون ارجاعدهی در مقاله جدید خود استفاده میکند. حتی اگر دادهها همان باشند، این عمل Self-Plagiarism محسوب میشود.
مثال پایاننامه و سمینار:
دانشجویی که پایاننامهای در یک موضوع ارائه داده است، نمیتواند همان متن را در مقاله علمی منتشر کند مگر اینکه ارجاع دهد و تغییرات قابل توجهی اعمال کرده باشد.
مثال کتاب و مقاله:
نویسندهای که بخشی از یک کتاب منتشر کرده است، نمیتواند همان فصل را در مقاله ژورنالی بدون ارجاع و ذکر منبع بازنشر کند.
بسیاری از نویسندگان فکر میکنند سرقت علمی از خود خطری ندارد، اما نتایج بررسی و داوری مقالات نشان میدهد که این تصور کاملاً اشتباه است. وقتی مقالهای که حاوی Self-Plagiarism باشد، به ژورنال ارسال شود، احتمال ریجکت شدن آن بسیار بالا است و حتی اگر ریجکت نشود، پذیرش آن به تأخیر خواهد افتاد. دلایل اصلی نادرستی سرقت علمی از خود عبارتند از:
وقتی مقالهای برای چاپ به یک ژورنال ارائه میشود، نویسنده حقوق ناشر را پذیرفته و مالکیت مشترک یا کامل محتوای آن به ناشر منتقل میشود. بنابراین استفاده مجدد از بخشهایی از مقاله در اثر دیگر بدون ذکر منبع، نقض قانون کپیرایت است. حتی اگر نویسنده خود متن را نوشته باشد، قانون آن را سرقت میداند.
ژورنالها دارای سیستمهای داوری و کنترل کیفیت هستند که هر مقاله پیش از انتشار، به دقت بررسی میشود. نرمافزارهایی مانند iThenticate®، Turnitin و سایر ابزارهای مشابه، شباهتهای متنی و سرقت علمی را تشخیص میدهند. اگر بخشهایی از مقاله قبلی بدون ارجاعدهی استفاده شده باشد، مقاله ممکن است ریجکت شود یا پذیرش آن به تأخیر بیفتد.
هدف اصلی انتشار هر مقاله علمی، توسعه دانش و ارائه یافتههای جدید است. اگر نویسنده دادهها یا جملات گذشته خود را بازنشر کند، وانمود میکند که یافتهها جدید هستند و این باعث کاهش اعتماد عمومی به پژوهشها و علوم میشود. بازنشر اطلاعات قبلی اعتبار علمی نویسنده و جامعه پژوهشی را به شدت کاهش میدهد.
سرقت علمی از خود میتواند اثرات منفی متعددی داشته باشد:
ریجکت شدن مقالات: مقالاتی که شامل Self-Plagiarism هستند، به سرعت توسط ژورنالها رد میشوند.
کاهش اعتبار علمی: اعتبار نویسنده در میان همکاران و جامعه علمی کاهش مییابد.
مشکل قانونی و کپیرایت: بازنشر بدون ارجاع، نقض حقوق ناشر محسوب میشود.
مانع پیشرفت علمی: استفاده مجدد از اطلاعات قدیمی به جای تولید محتوای جدید، باعث کاهش ارزش علمی پژوهش میشود.

رعایت اصول اخلاقی و استانداردهای علمی مهمترین راه پیشگیری از Self-Plagiarism است. اقدامات زیر کمککننده هستند:
ارجاعدهی دقیق: اگر بخشی از آثار پیشین خود را استفاده میکنید، حتماً ارجاعدهی دقیق انجام دهید.
اعتبار دادن به ناشر: هر اثر ثبتشده، هماکنون متعلق به ناشر است. بازنشر بدون اجازه ممنوع است.
تولید محتوای تازه: میتوانید از یافتهها و تجربیات گذشته خود الهام بگیرید، اما متن و دادهها را دوباره کپی نکنید.
ایجاد انگیزه پژوهشی: پیش از نوشتن مقاله جدید، هدف و انگیزه علمی مشخص داشته باشید تا نیاز به بازنشر مطالب قدیمی کاهش یابد.
رعایت چهارچوب استاندارد مقالهنویسی: اصول نگارش، ارجاعدهی و ثبت منابع را به دقت دنبال کنید.
استفاده از ابزارهای تشخیص سرقت علمی: پیش از ارسال مقاله به ژورنال، از نرمافزارهای تشخیص سرقت علمی برای بررسی مشابهتها استفاده کنید.

قبل از ارسال مقاله به ژورنال، بررسی میزان سرقت علمی بسیار مهم است. ابزارها و سایتهای متعددی برای این منظور وجود دارند که متن شما را با پایگاه داده ژورنالها و مقالات علمی مقایسه میکنند و میزان مشابهت را نشان میدهند.
برخی از این ابزارها عبارتند از:
Turnitin
iThenticate
PlagScan
Small SEO Tools Plagiarism
همیشه راستگویی علمی را رعایت کنید.
منابع را دقیق و کامل ذکر کنید. حتی اگر محتوای قبلی خودتان باشد.
قبل از ارسال مقاله، از ابزارهای تشخیص سرقت علمی استفاده کنید.
از اطلاعات و دادههای قبلی فقط به عنوان الهام یا مرجع استفاده کنید، نه برای بازنشر مستقیم.
انگیزه پژوهشی خود را مشخص کنید تا مقاله جدید شما حاوی اطلاعات نو و ارزشمند باشد.
سرقت علمی از خود یا Self-Plagiarism نه تنها غیر قانونی است، بلکه اعتبار علمی نویسنده و جامعه پژوهشی را تهدید میکند. رعایت اصول اخلاقی، ارجاعدهی دقیق و تولید محتوای جدید، از مهمترین راهکارهای مقابله با این مشکل است. هر نویسندهای که میخواهد در مسیر علمی موفق باشد، باید از بازنشر مطالب گذشته خود بدون ارجاعدهی خودداری کند و کیفیت و اعتبار مقالات خود را حفظ نماید.
با رعایت این اصول، شما نه تنها از مشکلات قانونی و داوری جلوگیری میکنید، بلکه به توسعه دانش و ارتقای جایگاه علمی خود کمک میکنید.
با توجه به نیاز مشتریان عزیز اعم از دانشجویان و اساتید و دانشگاهیان برای خدمات پارافریز مقاله به منظور جلوگیری از سرقت علمی، موسسه انتشاراتی اشراق با گزینش دقیق و چند مرحلهای تیم فنی خود، در صدد ارائه خدمات با حفظ نهایت تعهد در امانتداری و کیفیت است تا دغدغهی مراجعین برای پارافریز و بازنویسی را برطرف سازد.

راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
بله، حتی اگر جملات متعلق به شما باشد، بازنشر بدون ارجاعدهی به مقاله قبلی سرقت علمی از خود محسوب میشود و از نظر اخلاقی و قانونی نادرست است.
خیر، اگر دادهها تحلیل جدیدی داشته باشند و نتیجهگیری تازه ارائه شود، سرقت علمی محسوب نمیشود. اما باید به منبع دادههای اولیه ارجاع داده شود.
ارجاعدهی دقیق، استفاده از نرمافزارهای تشخیص سرقت علمی قبل از ارسال مقاله و تولید محتوای اصیل و تازه، بهترین روشهای پیشگیری هستند.