خدمات مقاله

خدمات ترجمه

خدمات ویراستاری

خدمات کتاب

ثبت سفارش

درباره ما

سرقت علمی Plagiarism چیست؟

انتشار 23 بهمن 1396
مطالعه 3 دقیقه

موسسه انتشاراتی اشراق:سرقت علمی به استفاده از ایده‌ها، متون یا نتایج پژوهشی دیگران بدون استناد صحیح گفته می‌شود. این تخلف علمی می‌تواند به‌صورت کپی مستقیم، بازنویسی بدون منبع، ترجمه آثار یا سرقت ایده رخ دهد و اعتبار پژوهش را به‌طور جدی خدشه‌دار کند.

سرقت علمی Plagiarism چیست؟

سرقت علمی چیست؟

سرقت علمی (Plagiarism) یکی از مهم‌ترین تخلفات پژوهشی در نظام آموزش عالی و تولید علم است. این مفهوم به هرگونه استفاده از آثار فکری دیگران، اعم از متن، ایده، داده، جدول، تصویر یا نتایج پژوهشی اطلاق می‌شود که بدون ذکر منبع معتبر و به‌گونه‌ای ارائه شود که اثر، حاصل کار اصیل پژوهشگر به نظر برسد.

برخلاف تصور رایج، سرقت علمی صرفاً به «کپی‌کردن عین متن» محدود نیست. حتی زمانی که پژوهشگر متن را بازنویسی می‌کند، اما منبع اصلی را ذکر نمی‌کند، همچنان مرتکب سرقت علمی شده است. در واقع، معیار اصلی در تشخیص سرقت علمی، مالکیت فکری ایده و محتوا است، نه صرفاً شباهت ظاهری متن.

چرا سرقت علمی یک تخلف جدی محسوب می‌شود؟

سرقت علمی باعث تضعیف اعتماد در نظام علمی می‌شود. پژوهش، بر پایه صداقت، شفافیت و قابلیت راستی‌آزمایی بنا شده است. زمانی که منبع واقعی ایده یا داده پنهان می‌شود:

  • اعتبار علمی پژوهش زیر سؤال می‌رود

  • امکان ارزیابی و تکرار پژوهش از بین می‌رود

  • حقوق معنوی پژوهشگران اصلی نقض می‌شود

به همین دلیل، دانشگاه‌ها، مجلات علمی و پایگاه‌های نمایه‌سازی معتبر، برخورد سخت‌گیرانه‌ای با این تخلف دارند.


مصادیق رایج سرقت علمی

سرقت علمی می‌تواند به اشکال مختلفی رخ دهد، از جمله:

  • کپی مستقیم متن بدون ذکر منبع

  • بازنویسی یا خلاصه‌سازی بدون استناد

  • ترجمه آثار خارجی بدون اشاره به منبع اصلی

  • استفاده از ایده، فرضیه یا مدل پژوهشی دیگران

  • استفاده مجدد از آثار قبلی خود بدون اعلام (خودسرقتی)

  • ارائه منابع نادرست یا جعلی

این تنوع در مصادیق نشان می‌دهد که سرقت علمی همیشه آشکار و قابل تشخیص نیست.

سرقت علمی


سرقت علمی عمدی و غیرعمدی

سرقت علمی همیشه ناشی از قصد سوء نیست. در بسیاری از موارد، پژوهشگران به دلیل ناآگاهی از اصول استناد، ضعف آموزش روش تحقیق یا بی‌دقتی در مدیریت منابع، ناخواسته مرتکب این تخلف می‌شوند. با این حال، از نظر مقررات دانشگاهی، غیرعمدی بودن، مسئولیت پژوهشگر را رفع نمی‌کند.


نقش فناوری در گسترش و شناسایی سرقت علمی

فناوری اطلاعات دو نقش متضاد در سرقت علمی ایفا کرده است. از یک سو، دسترسی آسان به منابع دیجیتال، کپی‌برداری را ساده‌تر کرده است؛ از سوی دیگر، ابزارهای قدرتمند تشخیص مشابهت مانند نرم‌افزارهای ضد سرقت علمی، امکان شناسایی تخلفات را افزایش داده‌اند.

امروزه بسیاری از مجلات علمی و دانشگاه‌ها پیش از پذیرش مقاله یا پایان‌نامه، بررسی مشابهت متنی را الزامی کرده‌اند.


پیامدهای سرقت علمی

پیامدهای سرقت علمی می‌تواند بسیار جدی باشد، از جمله:

  • رد مقاله یا پایان‌نامه

  • لغو مدرک تحصیلی یا ارتقای علمی

  • محرومیت از چاپ مقاله در مجلات معتبر

  • آسیب بلندمدت به اعتبار علمی پژوهشگر

  • حذف مقاله از پایگاه‌های نمایه‌سازی


اهمیت آشنایی با سرقت علمی برای پژوهشگران

آشنایی دقیق با مفهوم سرقت علمی، نه‌تنها برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، بلکه برای اعضای هیئت علمی، نویسندگان مقالات و حتی داوران مجلات علمی ضروری است. پیشگیری از سرقت علمی، بیش از آنکه به ابزار وابسته باشد، به دانش، دقت و تعهد اخلاقی پژوهشگر بستگی دارد.

سخن آخر

حتی اگر مقاله‌ای را خودتان نوشته‌اید و از اصالت مطالب آن اطمینان دارید، باز هم نیاز به بررسی و رفع تشابهات ادبی دارد. با استفاده از ابزارهای تشخیص سرقت ادبی و پارافریز کردن بخش‌های مشابه، می‌توانید از رد شدن مقاله به دلیل تشابهات ادبی جلوگیری کنید و اعتبار علمی خود را حفظ نمایید. این اقدامات پیشگیرانه به شما کمک می‌کنند تا با خیال راحت مقاله خود را برای داوری و چاپ ارسال کنید. اگر هنوز گزارش پارافریز مقاله‌تان را دریافت نکرده‌اید یا زمان کافی برای پارافریز مقاله را ندارید، می‌توانید از خدمات پارافریز مؤسسه اشراق استفاده نمایید. پشتیبان‌های مجموعه به صورت 24 ساعته پاسخگوی شما مشتریان عزیز هستند و شما می‌توانید جهت ثبت سفارش یا رفع هرگونه سؤال و ابهام با ایشان در ارتباط باشید.

همچنین جهت انتقال به صفحه ثبت سفارش پارافریز به صورت مستقیم می‌توانید بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

مؤسسه اشراق

راه‌های ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق

کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تمام‌وقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفه‌ای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره می‌توانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفت‌وگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:

eshragh_company

isi.eshragh@gmail.com

09149724933

041-33373424

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
  ارسال به دوستان:


سوالات متداول

بله. اگر ایده یا محتوای علمی متعلق به منبع دیگری باشد، حتی با بازنویسی کامل متن، ذکر منبع الزامی است.

بله. ترجمه نیز نوعی استفاده از اثر فکری دیگران محسوب می‌شود و بدون استناد، سرقت علمی به حساب می‌آید.

خیر. نرم‌افزارها ابزار کمکی هستند، اما داوران و متخصصان با بررسی محتوایی نیز می‌توانند سرقت علمی را تشخیص دهند.

سوالات بیشتر
در پاسخ به:
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری
پرسش و دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
اجباری


خدمات موسسه انتشاراتی اشراق