موسسه انتشاراتی اشراق: ترجمه حرفه ای یک هنر است که کمتر مترجمی این هنر را در ترجمه های خود استفاده میکند، اما ما در بخش ترجمه موسسه اشراق فقط حرفه ای ها را داریم.
روش ترجمه (Method) به رویکرد کلی و غالبی اشاره دارد که مترجم در ترجمهی یک متن کامل به کار میگیرد، در حالی که تکنیک ترجمه (Technique) به راهکارهایی جزئیتر گفته میشود که در سطح واژه، عبارت یا جمله اعمال میشوند و ممکن است در بخشهای مختلف یک متن تغییر کنند. مترجمان موفق با بهرهگیری آگاهانه از تکنیکهای متنوع ترجمه، متنی روان، دقیق و قابل فهم برای مخاطب زبان مقصد تولید میکنند.
در این مطلب، هفت تکنیک پرکاربرد و مؤثر در ترجمه بررسی میشود.
در این تکنیک، واژهای از زبان مبدأ بدون ترجمه و به همان صورت اصلی در متن زبان مقصد به کار میرود. معمولاً برای مشخص شدن این موضوع، واژه قرضگرفتهشده به صورت ایتالیک نوشته میشود. برای مثال، واژهی gaucho ممکن است عیناً در متن ترجمه آورده شود.
قرضگیری در واقع نوعی ترجمه محسوب نمیشود، بلکه انتقال مستقیم واژه از زبان مبدأ به زبان مقصد است و اغلب برای مفاهیم خاص، فرهنگی یا اصطلاحات تخصصی به کار میرود.
گرتهبرداری نوعی وامگیری زبانی است که بهصورت واژهبهواژه یا اصطلاحی انجام میشود. این تکنیک زمانی به کار میرود که واژه یا اصطلاحی در زبان مقصد معادل تثبیتشدهای نداشته باشد.
بسیاری از نوآوریها و مفاهیم علمی در زبانهای مختلف با همان نام اصلی رایج میشوند؛ برای مثال واژهی Computer که غالباً به صورت «کامپیوتر» استفاده میشود، هرچند معادل فارسی «رایانه» نیز برای آن پیشنهاد شده است. همچنین اصطلاح electronic mail معمولاً به «ایمیل» ترجمه میشود که شکل کوتاهشدهی واژه اصلی است، در حالی که «رایانامه» اگرچه فارسیتر است، اما کاربرد کمتری دارد.
ترجمه تحتاللفظی یکی از رایجترین تکنیکهای ترجمه است که در آن واژهها بهصورت کلمهبهکلمه به زبان مقصد منتقل میشوند. در صورت همخوانی فرهنگی و ساختاری میان دو زبان، این روش میتواند ترجمهای دقیق و قابل قبول ارائه دهد.
این تکنیک برای زبانهایی که از نظر فرهنگی، دستوری و سبک نوشتاری به یکدیگر نزدیکاند، بسیار مناسب است. برای مثال، عبارت What time is it? را میتوان بهدرستی به «ساعت چند است؟» ترجمه کرد.
جابهجایی به تغییر ساختار دستوری متن در فرایند ترجمه بدون ایجاد تغییر در معنا اشاره دارد. در این تکنیک، مترجم ممکن است نقشهای دستوری مانند اسم، فعل، صفت یا قید را تغییر دهد تا متن نهایی روانتر شود، در حالی که مفهوم اصلی حفظ میشود.
برای نمونه، عبارت The president thinks that… میتواند به «فکر رئیسجمهور این است که…» ترجمه شود. در این حالت، تغییر ساختار دستوری به انتقال بهتر معنا کمک میکند.
تلفیق به تغییر زاویه دید یا بیان معنا در ترجمه گفته میشود، بهگونهای که مفهوم اصلی حفظ شود اما شکل بیان آن متناسب با زبان مقصد تغییر یابد. در این تکنیک، مفاهیم ذهنی و شیوهی بیان دچار تغییر میشوند تا پیام نویسنده گویاتر و طبیعیتر منتقل شود.
برخلاف تکنیک جابهجایی که بر تغییرات دستوری تمرکز دارد، تلفیق بر تغییرات معنایی و مفهومی تأکید میکند. برای مثال، جملهی Is it belong to you? میتواند به «این مال شماست؟» ترجمه شود.
معادلیابی به استفاده از عباراتی متفاوت برای انتقال پیامی یکسان گفته میشود. این تکنیک بهویژه در ترجمهی اصطلاحات، ضربالمثلها، اصوات و نامهای تجاری کاربرد دارد.
هدف اصلی در معادلیابی این است که متن مبدأ و متن ترجمهشده واکنش و برداشت مشابهی در مخاطبان ایجاد کنند. برای مثال، عبارت Once burned, twice shy را میتوان متناسب با مفهوم آن به ضربالمثلی معادل در زبان فارسی ترجمه کرد.
در تکنیک اقتباس، مترجم با در نظر گرفتن تفاوتهای فرهنگی، متن را بهگونهای تغییر میدهد که برای مخاطب زبان مقصد ملموستر و قابل درکتر باشد. این روش بیشتر در ترجمههای آزاد، ادبیات کودک و متون فرهنگی به کار میرود.
در ترجمههای علمی و تخصصی، اقتباس کمتر رایج است، اما در برخی موارد فرهنگی ضروری به نظر میرسد. برای نمونه، واژههای soccer و football با وجود تفاوتهای معنایی، معمولاً به «فوتبال» ترجمه میشوند، زیرا این واژه برای مخاطب فارسیزبان آشناتر است.
موسسه اشراق پیشنهاد میکند که برای ترجمه متون تخصصی نظیر مقاله و کتاب به ترجمه هوش مصنوعی اکتفا نکرده و در صورتی که با استفاده از هوش مصنوعی متن موردنظر را ترجمه کردهاید، در نهایت جهت ویراستاری نیتیو به یک ویراستار خبره بسپارید. از آنجایی که هزینه ویراستاری نیتیو کمی بالاتر از ترجمه است، بنابراین باصرفهتر خواهد بود اگر که از ابتدا ترجمه را به مترجم بسپارید و از هوش مصنوعی در این زمینه کمک نگیرید. زیرا متونی که قرار است برای مجلات و داوری ارسال شوند یا در قالب کتاب چاپ شوند از اهمیت بسیاری برخوردارند. استفاده از ترجمه هوش مصنوعی به صورت روزمره و برای تکالیف دانشجویی و دانشآموزی مفید خواهد بود اما برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی پیشنهاد نمیشود. شما میتوانید تنها با کلیک بر روی لینک زیر به صفحه ثبت سفارش ترجمه منتقل شوید و سفارشتان را به ثبت برسانید:
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
روش ترجمه به رویکرد کلی مترجم در کل متن اشاره دارد، اما تکنیک ترجمه به راهکارهای جزئی در سطح واژه، عبارت یا جمله گفته میشود.
بله، در یک متن واحد ممکن است بسته به بخشهای مختلف، چندین تکنیک ترجمه بهطور همزمان به کار رود.
هیچ تکنیکی بهتنهایی بهترین نیست؛ انتخاب تکنیک به نوع متن، هدف ترجمه و مخاطب زبان مقصد بستگی دارد.
اینستاگرام
تلگرام