موسسه انتشاراتی اشراق: پلاجیاریسم یا سرقت ادبی به معنای استفاده از آثار دیگران بدون ذکر منبع است. این مطلب به تعریف دقیق، انواع، پیامدها و روشهای اجتناب از آن میپردازد
واژه پلاجیاریسم (Plagiarism) ریشه لاتین دارد و از کلمه "Plagiarius" به معنای "رباینده" یا "دزد برده" گرفته شده است. در دنیای امروز، این واژه به یکی از مهمترین مفاهیم در اخلاق پژوهش و تولید محتوا تبدیل شده است. اما پلاجیاریسم دقیقاً چیست؟ چه انواعی دارد؟ و چرا تا این حد برای مجلات علمی و مراکز دانشگاهی اهمیت دارد؟ در این مطلب، به زبان ساده و با مثالهای روشن، به این پرسشها پاسخ میدهیم.
پلاجیاریسم یا سرقت ادبی، به معنای استفاده از آثار، ایدهها، نوشتهها یا دستاوردهای دیگران بدون ذکر منبع و معرفی آن به عنوان کار خود است. این تعریف ساده، ابعاد گستردهای دارد و موارد زیر را شامل میشود:
کپی کردن عین عبارات یک کتاب یا مقاله
ترجمه یک متن بدون ذکر منبع اصلی
استفاده از ایده یا نظریه دیگران بدون ارجاع
بازنویسی یک متن با تغییرات جزئی و ارائه آن به نام خود
استفاده از تصاویر، نمودارها یا دادههای دیگران بدون اجازه
نکته مهم این است که پلاجیاریسم، چه عمدی و چه غیرعمدی، تخلف محسوب میشود. ناآگاهی از قوانین یا بیتوجهی در یادداشتبرداری، عذر موجهی برای مرتکب شدن به آن نیست.
پلاجیاریسم به چند دلیل، یکی از جدیترین تخلفات در دنیای علم و پژوهش محسوب میشود:
هر اثری حاصل تلاش فکری و زمان صرفشده توسط نویسنده یا پژوهشگر است. استفاده بدون اجازه از آن، نوعی دزدی فکری محسوب میشود.
پژوهشگری که مرتکب پلاجیاریسم شود، اعتبار علمی خود را برای همیشه از دست میدهد. حتی یک بار تخلف، میتواند تمام سالها تلاش علمی را نابود کند.
هدف پژوهش، تولید دانش جدید است. تکرار و کپی کردن آثار دیگران، نه تنها کمکی به پیشرفت علم نمیکند، بلکه سد راه نوآوری نیز هست.
جامعه علمی بر پایه اعتماد بنا شده است. خوانندگان به نویسنده اعتماد میکنند که اثرش اصیل است. پلاجیاریسم این اعتماد را نقض میکند.
پلاجیاریسم اشکال مختلفی دارد که آشنایی با همه آنها ضروری است:
کپی کردن عین عبارت از یک منبع بدون استفاده از گیومه و ذکر منبع. سادهترین و آشکارترین شکل سرقت ادبی.
استفاده از بخشی از مقاله یا اثر قبلی خود در اثری جدید، بدون ارجاع به منبع قبلی. بسیاری تصور میکنند استفاده از نوشته خودشان اشکالی ندارد، اما مجلات علمی این را هم تخلف میدانند.
تغییر چند کلمه در یک جمله یا جابهجا کردن عبارات، بدون تغییر اساسی در ساختار. مثال:
متن اصلی: "تغییرات اقلیمی تهدیدی جدی برای آینده بشریت است."
پلاجیاریسم موزاییکی: "تغییرات آب و هوایی خطر بزرگی برای آینده انسانها محسوب میشود."
استفاده از ایده اصلی یا نظریه یک پژوهشگر بدون ذکر منبع. اگرچه تشخیص این نوع دشوارتر است، اما در صورت اثبات، از جدیترین اشکال محسوب میشود.
به دلیل بیتوجهی یا ناآگاهی، منبعی ذکر نشود یا در یادداشتبرداری اشتباه رخ دهد. مجلات، ناآگاهی را نمیپذیرند.
پلاجیاریسم پیامدهای سنگینی دارد که بسته به شدت تخلف و سیاستهای نهاد مربوطه متفاوت است:
رد فوری مقاله بدون بررسی بیشتر
ممنوعیت ارسال مقاله به آن مجله برای چند سال
اطلاعرسانی به دانشگاه یا مؤسسه محل فعالیت نویسنده
درج در لیست سیاه ناشران
رد پایاننامه یا رساله
لغو مدرک تحصیلی
اخراج از دانشگاه
محرومیت از ادامه تحصیل
از دست دادن اعتبار علمی
عدم تمدید قراردادهای کاری
مشکلات حقوقی و قانونی
خوشبختانه با رعایت چند اصل ساده میتوان از پلاجیاریسم دور ماند:
هرگاه از ایده، جمله یا دادهای استفاده میکنید که متعلق به خودتان نیست، منبع آن را دقیق ذکر کنید.
اگر مجبور به استفاده از عین عبارت نویسندهای هستید، آن را در گیومه قرار دهید و منبع را بنویسید.
بازنویسی یک متن به زبان خود، نیازمند تغییر اساسی در ساختار جمله است، نه صرفاً تغییر چند کلمه.
هنگام مطالعه منابع، دقیقاً مشخص کنید کدام بخش نقل قول، کدام پارافریز و کدام برداشت شخصی است.
پیش از ارسال مقاله، با نرمافزارهایی مانند iThenticate یا Turnitin آن را بررسی کنید.
عجله در نوشتن، یکی از دلایل اصلی پلاجیاریسم غیرعمدی است.
بسیاری از پژوهشگران تازهکار بین این مفاهیم اشتباه میکنند:
مفهوم | تعریف | آیا مجاز است؟ |
|---|---|---|
پلاجیاریسم | استفاده از اثر دیگران بدون ذکر منبع | غیرمجاز |
نقل قول | آوردن عین عبارت دیگران با ذکر منبع و گیومه | مجاز (با رعایت اندازه) |
ارجاع | اشاره به ایده یا یافته دیگران با ذکر منبع | مجاز |
پارافریز | بازنویسی مفهوم دیگران به زبان خود با ذکر منبع | مجاز |
پلاجیاریسم یا سرقت ادبی، یک تخلف جدی در دنیای علم و پژوهش است که میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای پژوهشگر به همراه داشته باشد. شناخت انواع آن، آگاهی از پیامدها و رعایت اصول صحیح ارجاعدهی، بهترین راه برای اجتناب از این مشکل است. به یاد داشته باشید که ارزش هر پژوهشگر، به اصالت و امانتداری علمی اوست
با توجه به نیاز مشتریان عزیز اعم از دانشجویان و اساتید و دانشگاهیان برای خدمات پارافریز مقاله به منظور جلوگیری از سرقت علمی، موسسه انتشاراتی اشراق با گزینش دقیق و چندمرحلهای تیم فنی خود، درصدد ارائه خدمات با حفظ نهایت تعهد در امانتداری و کیفیت است تا دغدغهی مراجعین برای پارافریز و بازنویسی را برطرف سازد.
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
بله، قطعاً. ترجمه یک متن و ارائه آن به نام خود، یکی از رایجترین اشکال پلاجیاریسم است. حتی اگر خودتان متن را ترجمه کرده باشید، باید منبع اصلی را ذکر کنید.
اگر از بخشی از مقاله یا پایاننامه قبلی خود در اثری جدید استفاده کنید و به آن ارجاع ندهید، بله. این "خودپلاجیاریسم" نام دارد و مجلات علمی آن را نمیپذیرند.
پلاجیاریسم یک تخلف اخلاقی است و به استفاده بدون ذکر منبع مربوط میشود، حتی اگر اثر در مالکیت عمومی باشد. کپیرایت یک مسئله حقوقی است و به اجازه برای استفاده از اثر مربوط میشود. امکان دارد کاری پلاجیاریسم باشد اما کپیرایت آن نقض نشده باشد (مثلاً با ذکر منبع اما بدون اجازه) و بالعکس.
اینستاگرام
تلگرام