موسسه انتشاراتی اشراق: ضریب تأثیر یا Impact Factor یکی از شاخص‌های استنادی مجلات علمی در گزارش JCR است. در این مطلب با کاربرد Impact Factor، تفاوت آن با JCR، نحوه بررسی وضعیت مجلات، عوامل مؤثر در انتخاب مجله مناسب و نکات مهم پیش از سابمیت مقاله آشنا می‌شوید.
وقتی صحبت از چاپ مقاله در مجلات علمی می‌شود، یکی از اولین اصطلاحاتی که پژوهشگران با آن مواجه می‌شوند Impact Factor یا ضریب تأثیر است. بسیاری از نویسندگان تصور می‌کنند هرچه عدد Impact Factor یک مجله بیشتر باشد، آن مجله برای ارسال مقاله مناسب‌تر است؛ در حالی که استفاده درست از این شاخص نیازمند بررسی عوامل دیگری نیز هست.
ضریب تأثیر در اصل یک شاخص استنادی مربوط به مجله است و برای بررسی میزان استناد به محتوای علمی منتشرشده در آن استفاده می‌شود. این شاخص در گزارش Journal Citation Reports (JCR) ارائه می‌شود و یکی از اطلاعاتی است که پژوهشگران هنگام بررسی مجلات علمی به آن توجه می‌کنند.
با این حال، برای انتخاب مجله مناسب، صرفاً دانستن عدد Impact Factor کافی نیست. وضعیت نمایه‌شدن مجله، حوزه تخصصی، سال گزارش، Scope، نوع مقاله، سیاست انتشار و هزینه‌های احتمالی نیز باید بررسی شوند.
Impact Factor یک میانگین استنادی برای یک مجله در یک بازه زمانی مشخص است. به زبان ساده، این شاخص نشان می‌دهد مطالب علمی واجد شرایطی که یک مجله در دو سال گذشته منتشر کرده است، در سال مورد محاسبه چه میزان استناد دریافت کرده‌اند.
برای مثال، اگر بخواهیم IF یک مجله را برای سال مشخصی بررسی کنیم، استنادهای دریافت‌شده در همان سال به مطالب واجد شرایط منتشرشده در دو سال قبل در محاسبه وارد می‌شوند.
نکته مهم این است که Impact Factor، امتیاز یک مقاله یا نویسنده نیست. اگر مقاله‌ای در مجله‌ای با IF مشخص منتشر شود، نمی‌توان نتیجه گرفت که آن مقاله الزاماً به همان میزان استناد دریافت خواهد کرد.
همچنین میزان استناد در رشته‌های مختلف یکسان نیست. بنابراین مقایسه عدد Impact Factor میان حوزه‌های کاملاً متفاوت ممکن است گمراه‌کننده باشد.
خیر؛ عدد Impact Factor تنها یکی از اطلاعاتی است که هنگام انتخاب مجله می‌توان بررسی کرد.
ممکن است یک مجله از نظر ضریب تأثیر عدد بالایی داشته باشد، اما موضوع مقاله با حوزه تخصصی آن مطابقت نداشته باشد. در چنین شرایطی، بالا بودن IF به‌تنهایی مزیتی برای مقاله ایجاد نمی‌کند.
از سوی دیگر، ممکن است مجله‌ای از نظر موضوعی ارتباط بسیار نزدیکی با پژوهش شما داشته باشد و مخاطبان تخصصی مناسبی برای مقاله داشته باشد، اما Impact Factor آن با مجلات دیگری که در همان حوزه فعالیت می‌کنند متفاوت باشد.
بنابراین بهتر است به جای سؤال «کدام مجله Impact Factor بیشتری دارد؟»، ابتدا پرسید:
کدام مجله از نظر موضوع، نوع مقاله، سیاست انتشار و شرایط ارسال با مقاله من تناسب بیشتری دارد؟
یکی از مشکلات رایج در جست‌وجوی مجلات، استفاده از اطلاعات قدیمی یا منابع غیررسمی است. ممکن است اطلاعات مربوط به یک مجله در وب‌سایت‌های مختلف با تأخیر به‌روزرسانی شده باشد یا عددی از یک سال گذشته همچنان در صفحات مختلف نمایش داده شود.
به همین دلیل، هنگام بررسی یک مجله بهتر است چند مورد در کنار یکدیگر بررسی شود:
عنوان مجله به‌تنهایی برای شناسایی دقیق آن کافی نیست. بسیاری از مجلات نام‌های مشابه دارند و استفاده از ISSN می‌تواند به تشخیص دقیق نشریه کمک کند.
باید مشخص شود مجله در حال حاضر چه وضعیتی در پایگاه موردنظر دارد. صرف مشاهده عبارت‌هایی مانند «ISI» یا «JCR» در یک وب‌سایت واسطه، جایگزین بررسی منبع رسمی نیست.
هنگام مشاهده عدد IF باید سال مربوط به آن نیز مشخص باشد. یک عدد بدون ذکر سال، اطلاعات کاملی برای مقایسه مجلات ارائه نمی‌کند.
هر مجله محدوده موضوعی مشخصی دارد. مقاله‌ای که از نظر علمی مناسب باشد اما با حوزه تخصصی مجله همخوانی نداشته باشد، ممکن است حتی پیش از داوری تخصصی نیز با تصمیم منفی مواجه شود.
هر مجله شرایط خاص خود را برای تعداد کلمات، ساختار مقاله، شیوه رفرنس‌دهی، شکل‌ها، جداول، فایل‌های موردنیاز و نحوه ارسال دارد. رعایت نکردن این موارد می‌تواند فرآیند ارسال را با مشکل مواجه کند.
خیر. هزینه انتشار به سیاست هر مجله و مدل انتشار آن بستگی دارد.
برخی مجلات ممکن است برای انتشار معمول مقاله هزینه‌ای از نویسنده دریافت نکنند، در حالی که برخی مجلات، به‌ویژه در مدل Open Access، ممکن است هزینه‌ای تحت عنوان Article Processing Charge (APC) دریافت کنند.
بنابراین پیش از ارسال مقاله باید صفحه رسمی مجله و بخش مربوط به هزینه‌های انتشار بررسی شود. وجود Impact Factor یا قرار گرفتن اطلاعات مجله در JCR به‌تنهایی مشخص‌کننده رایگان یا پولی بودن انتشار مقاله نیست.
پژوهشگران ممکن است هنگام جست‌وجوی مجله با شاخص‌های دیگری مانند CiteScore، SJR و SNIP نیز مواجه شوند. این شاخص‌ها از نظر روش محاسبه و پایگاه داده مورد استفاده یکسان نیستند و هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره عملکرد استنادی مجلات ارائه می‌کنند.
به همین دلیل، هنگام مشاهده چند عدد متفاوت برای یک مجله، نباید تصور کرد که همه آن‌ها نسخه‌های مختلف Impact Factor هستند. لازم است نام شاخص، منبع محاسبه و سال مربوط به آن مشخص شود.
پیش از ارسال نهایی، بهتر است یک بررسی چندمرحله‌ای انجام شود:
تناسب موضوع: آیا مقاله دقیقاً در حوزه مجله قرار می‌گیرد؟
وضعیت مجله: آیا اطلاعات نمایه‌شدن و شاخص‌های مجله به‌روز هستند؟
فرمت مقاله: آیا مقاله مطابق Guide for Authors آماده شده است؟
منابع: آیا شیوه رفرنس‌دهی و ساختار منابع با الزامات مجله مطابقت دارد؟
هزینه: آیا مجله هزینه ارسال یا انتشار دریافت می‌کند؟
نوع دسترسی: آیا مقاله در مدل انتشار معمول منتشر می‌شود یا Open Access؟
فرآیند داوری: سیاست مجله برای بررسی و داوری مقاله چیست؟
این بررسی‌ها می‌توانند از ارسال مقاله به مجله‌ای نامرتبط یا نامتناسب جلوگیری کنند.
مؤسسه اشراق در زمینه آماده‌سازی و ارسال مقاله به مجلات علمی خدماتی مانند ترجمه تخصصی، بررسی و معرفی مجلات مرتبط، فرمت‌بندی مقاله مطابق دستورالعمل مجله و انجام فرآیند سابمیت ارائه می‌دهد.
در صورت نیاز به ترجمه، مقاله از فارسی به انگلیسی ترجمه تخصصی می‌شود. سپس با توجه به موضوع و حوزه تخصصی مقاله، گزینه‌های مرتبط برای بررسی به پژوهشگر معرفی می‌شوند.
پس از انتخاب مجله، مقاله بر اساس فرمت و دستورالعمل همان نشریه آماده شده و مراحل ارسال انجام می‌شود.
لازم است توجه شود که تصمیم نهایی درباره پذیرش مقاله توسط مجله و بر اساس فرآیند بررسی و داوری آن نشریه انجام می‌شود؛ بنابراین پذیرش مقاله را نمی‌توان مستقل از نظر سردبیر و داوران مجله تضمین کرد.
Impact Factor اطلاعات مفیدی درباره عملکرد استنادی یک مجله ارائه می‌کند، اما برای انتخاب مجله نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد. تناسب موضوع مقاله با مجله، وضعیت نمایه‌شدن، سال شاخص، دستورالعمل ارسال، سیاست داوری و هزینه‌های انتشار نیز باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
انتخاب آگاهانه مجله می‌تواند باعث شود مقاله از همان ابتدا در مسیر مناسب‌تری برای سابمیت قرار گیرد و از صرف زمان برای ارسال به مجلات نامرتبط جلوگیری شود.
راه‌های ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تمام‌وقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفه‌ای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره می‌توانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفت‌وگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
وضعیت مجلات و شاخص‌های آن‌ها باید بر اساس اطلاعات رسمی و مربوط به سال موردنظر بررسی شود؛ صرف درج عنوان JCR در سایت‌های واسطه برای تأیید وضعیت یک مجله کافی نیست.
لزومًا نه. تناسب موضوع مقاله با Scope مجله، حوزه تخصصی، دستورالعمل ارسال، فرآیند داوری و سیاست انتشار نیز باید بررسی شود.
خیر. سیاست هزینه انتشار در مجلات متفاوت است و برخی مجلات، به‌ویژه در مدل Open Access، ممکن است هزینه انتشار دریافت کنند.
اینستاگرام
تلگرام