موسسه انتشاراتی اشراق: مقالات ISI و مجلات JCR چه تفاوتی دارند؟ در این راهنما با نمایه Web of Science، ضریب تأثیر مجلات (Impact Factor)، روش بررسی اعتبار و انتخاب مجله مناسب و مراحل ارسال و چاپ مقاله آشنا می‌شوید تا با آگاهی بیشتر برای انتشار مقاله علمی خود اقدام کنید.
چاپ مقاله در مجلات نمایه‌شده در Web of Science یکی از مسیرهای انتشار دستاوردهای پژوهشی در مجامع علمی بین‌المللی است. این موضوع برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، اعضای هیئت علمی و پژوهشگرانی که قصد توسعه سوابق علمی خود را دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد. بااین‌حال، انتخاب مجله مناسب نباید صرفاً بر اساس عنوان ISI، داشتن ضریب تأثیر یا وعده پذیرش سریع انجام شود؛ بلکه لازم است اعتبار مجله، تناسب موضوعی، کیفیت فرایند داوری، شاخص‌های استنادی و الزامات دانشگاه یا نهاد مربوط بررسی شود.
در این راهنما، تفاوت مجلات نمایه‌شده در Web of Science و مجلات دارای Journal Impact Factor، مراحل انتخاب مجله، فرایند ارسال مقاله و نکات ضروری پیش از سابمیت بررسی می‌شود.
اصطلاح «مقاله ISI» در گفتار دانشگاهی معمولاً به مقاله‌ای گفته می‌شود که در مجله‌ای نمایه‌شده در پایگاه‌های مرتبط با مؤسسه Clarivate، به‌ویژه مجموعه‌های مختلف Web of Science، منتشر شده باشد. بااین‌حال، برای ارزیابی دقیق اعتبار مقاله باید مشخص شود که مجله در کدام نمایه و مجموعه قرار دارد؛ زیرا حضور در هر بخش از Web of Science الزاماً به معنای برخورداری از Journal Impact Factor نیست.
برای بررسی وضعیت نمایه‌شدن یک مجله، می‌توان از سامانه رسمی Master Journal List استفاده کرد. در این سامانه، عنوان مجله یا شماره استاندارد بین‌المللی آن (ISSN) را جست‌وجو کنید و مجموعه نمایه‌کننده و وضعیت فعلی پوشش آن را بررسی کنید.
یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن نمایه‌شدن در Web of Science با داشتن ضریب تأثیر است. این دو مفهوم مرتبط‌اند، اما یکسان نیستند.
مجلات نمایه‌شده در Web of Science: مجلاتی هستند که در یکی از مجموعه‌های این پایگاه قرار دارند. نوع مجموعه اهمیت دارد و باید به‌صورت دقیق بررسی شود.
مجلات دارای Journal Impact Factor (JIF): مجلاتی هستند که برای آن‌ها در گزارش سالانه Journal Citation Reports (JCR) شاخص ضریب تأثیر منتشر شده است. بنابراین، هر مجله نمایه‌شده در Web of Science لزوماً دارای JIF نیست.
برای بررسی ضریب تأثیر و اطلاعات استنادی مجله، به سامانه رسمی Journal Citation Reports مراجعه کنید. اطلاعات مربوط به سال انتشار شاخص را نیز بررسی کنید؛ زیرا مقادیر JIF و رتبه‌بندی‌ها ممکن است در نسخه‌های سالانه تغییر کنند.
ضریب تأثیر مجله (Journal Impact Factor یا JIF) یکی از شاخص‌های استنادی است که سالانه در گزارش Journal Citation Reports (JCR) منتشرشده توسط مؤسسه Clarivate ارائه می‌شود. این شاخص، میزان استنادهای دریافتی محتوای علمی یک مجله را در یک بازه زمانی مشخص اندازه‌گیری می‌کند و یکی از معیارهای مورد استفاده برای مقایسه مجلات در حوزه‌های علمی مرتبط است.
ضریب تأثیر هر مجله در پایگاه JCR بر اساس استنادهای دریافتی در یک سال مشخص به اقلام قابل استناد منتشرشده در دو سال پیش از آن محاسبه می‌شود. فرمول کلی محاسبه به‌صورت زیر است:
برای مثال، ضریب تأثیر سال 2026 بر اساس تعداد استنادهای ثبت‌شده در سال 2025 به اقلام قابل استناد منتشرشده در سال‌های 2023 و 2024 محاسبه می‌شود.
در این محاسبه، تمام محتوای منتشرشده الزاماً در مخرج کسر قرار نمی‌گیرد؛ بلکه اقلامی که طبق ضوابط JCR قابل استناد محسوب می‌شوند، مبنای محاسبه هستند. به همین دلیل، برای بررسی مقدار رسمی ضریب تأثیر یک مجله باید به اطلاعات منتشرشده در سامانه Journal Citation Reports مراجعه کرد.
نکته مهم: ضریب تأثیر، شاخصی در سطح مجله است و به‌تنهایی کیفیت علمی یک مقاله یا عملکرد پژوهشی یک نویسنده را تعیین نمی‌کند. همچنین، مقدار این شاخص با انتشار نسخه‌های جدید JCR ممکن است تغییر کند؛ بنابراین هنگام مقایسه مجلات، سال مربوط به ضریب تأثیر را نیز در نظر بگیرید.
انتخاب مجله مناسب، احتمال بررسی مؤثر مقاله را افزایش می‌دهد؛ اما هیچ شاخصی به‌تنهایی پذیرش مقاله را تضمین نمی‌کند.
پیش از ارسال مقاله، مراحل زیر را دنبال کنید:
تناسب موضوعی را بررسی کنید. اهداف و دامنه موضوعی مجله (Aims and Scope) و چند مقاله اخیر آن را بخوانید تا مشخص شود پژوهش شما با مخاطبان و رویکرد مجله تناسب دارد.
وضعیت نمایه را از منبع رسمی بررسی کنید. عنوان دقیق مجله و ISSN را در Master Journal List جست‌وجو کنید.
ضریب تأثیر را راستی‌آزمایی کنید. در JCR اطلاعات سال مربوط، JIF و سایر شاخص‌های موجود را بررسی کنید.
اعتبار ناشر و فرایند داوری را ارزیابی کنید. اطلاعات هیئت تحریریه، سیاست‌های اخلاق نشر، شیوه داوری و راه‌های تماس رسمی باید شفاف باشند.
هزینه‌های انتشار را بررسی کنید. اگر مجله دسترسی آزاد دارد، مبلغ و شرایط هزینه انتشار مقاله (APC) را از وب‌سایت رسمی آن بخوانید. دسترسی آزاد به‌خودی‌خود به معنای نامعتبر بودن مجله نیست.
راهنمای نویسندگان را مطالعه کنید. قالب مقاله، محدودیت کلمات، ساختار چکیده، شیوه ارجاع‌دهی، الزامات اخلاق پژوهش و نحوه ارسال فایل‌ها را مطابق دستورالعمل مجله تنظیم کنید.
توجه داشته باشید که نمایه‌شدن مجله ممکن است تغییر کند. بنابراین، وضعیت آن را در زمان انتخاب و ارسال مقاله بررسی کنید و در صورت داشتن الزامات خاص دانشگاه یا سازمان، شرایط همان نهاد را نیز جداگانه بسنجید.
فرایند انتشار مقاله علمی معمولاً شامل مراحل زیر است:
آماده‌سازی مقاله: تدوین پرسش پژوهش، روش‌شناسی مناسب، تحلیل داده‌ها، نگارش علمی و تنظیم منابع.
انتخاب مجله: تهیه فهرستی از مجلات مرتبط بر اساس موضوع، نوع مقاله، مخاطبان، شاخص‌های استنادی و شرایط انتشار.
بررسی دستورالعمل مجله: تطبیق ساختار مقاله با راهنمای نویسندگان و آماده‌سازی فایل‌ها و مدارک لازم.
ارسال مقاله (Submission): ثبت اطلاعات نویسندگان، بارگذاری فایل‌ها و تکمیل فرم‌های سامانه رسمی مجله.
ارزیابی اولیه سردبیر: بررسی تناسب موضوعی، کیفیت کلی مقاله، رعایت الزامات مجله و امکان ورود به داوری.
داوری علمی (Peer Review): ارزیابی مقاله توسط داوران و ارائه نظر درباره کیفیت، نوآوری، روش پژوهش و نتایج.
اعلام تصمیم مجله: پذیرش، درخواست اصلاحات جزئی یا اساسی، رد مقاله یا ارائه تصمیم دیگری مطابق سیاست‌های مجله.
اصلاح و ارسال مجدد: پاسخ مستدل به نظرات داوران و اصلاح مقاله، در صورت درخواست.
پذیرش نهایی و انتشار: پس از پذیرش نهایی، مراحل ویرایش نهایی، صفحه‌آرایی و انتشار مطابق برنامه مجله انجام می‌شود.
مدت داوری در مجلات مختلف متفاوت است و به حوزه علمی، حجم مقالات دریافتی، دسترسی به داوران و تعداد دورهای اصلاح بستگی دارد. بنابراین، بازه زمانی ثابتی برای همه مجلات JCR وجود ندارد. همچنین، قرارگرفتن مقاله در فرایند داوری به معنای پذیرش یا چاپ قطعی آن نیست.
رد مقاله بخشی از فرایند علمی نشر است و لزوماً به معنای بی‌ارزش بودن پژوهش نیست. از دلایل رایج رد مقاله می‌توان به نبود تناسب با دامنه مجله، نوآوری ناکافی، ضعف در طراحی پژوهش یا تحلیل داده‌ها، نتیجه‌گیری فراتر از شواهد، نگارش نامناسب و رعایت نکردن دستورالعمل‌های مجله اشاره کرد.
برای کاهش این مشکلات، پیش از ارسال مقاله، اهداف و دامنه مجله را با موضوع پژوهش تطبیق دهید، روش‌شناسی و تحلیل‌ها را بازبینی کنید، محدودیت‌های مطالعه را شفاف بنویسید و از نظر زبانی و ساختاری متن را ویرایش کنید. اگر مقاله رد شد، ابتدا نامه سردبیر و نظرات داوران را به‌دقت بررسی کنید؛ سپس با اصلاح مشکلات، در صورت تناسب، مقاله را به همان مجله یا مجله‌ای دیگر ارسال کنید. ارسال همزمان یک مقاله به چند مجله، مگر در مواردی که سیاست‌های ناشر صراحتاً اجازه دهد، مجاز نیست.
موسسه انتشاراتی اشراق با ارائه خدمات مشاوره تخصصی، به پژوهشگران کمک می‌کند تا مجلات متناسب با موضوع مقاله خود را شناسایی و برای ارسال مقاله آماده کنند. این خدمات شامل بررسی اولیه مقاله، پیشنهاد مجلات مرتبط با حوزه پژوهش، ترجمه تخصصی متون علمی، ویرایش و فرمت‌بندی مقاله مطابق با دستورالعمل نشریه و انجام فرایند سابمیت است.
پژوهشگران می‌توانند پس از دریافت اطلاعات مجلات پیشنهادی، وضعیت نمایه، ضریب تأثیر، دامنه موضوعی و شرایط انتشار هر نشریه را بررسی کرده و مجله مناسب را انتخاب کنند. پس از ارسال مقاله، نتیجه نهایی به کیفیت پژوهش، تناسب مقاله با مجله و ارزیابی سردبیر و داوران بستگی دارد.
راه‌های ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تمام‌وقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفه‌ای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره می‌توانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفت‌وگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شماره‌های زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
برای انتشار مقاله در مجلات ISI و JCR، مهم‌ترین گام انتخاب آگاهانه مجله‌ای معتبر و متناسب با محتوای پژوهش است. بررسی وضعیت نمایه در Master Journal List، کنترل شاخص‌های استنادی در JCR، مطالعه دامنه موضوعی و دستورالعمل نویسندگان و رعایت اصول اخلاق نشر، به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک می‌کند. به‌جای تکیه صرف بر ضریب تأثیر یا وعده‌های پذیرش سریع، کیفیت علمی پژوهش و تناسب آن با مجله را در اولویت قرار دهید.
ISI به نمایه‌سازی مجلات در پایگاه Web of Science اشاره دارد؛ در حالی که JCR سامانه‌ای برای ارزیابی مجلات علمی و ارائه شاخص‌هایی مانند ضریب تأثیر است.
ضریب تأثیر شاخصی برای سنجش میزان استناد به محتوای علمی یک مجله در بازه زمانی مشخص است و در گزارش JCR منتشر می‌شود.
نام مجله یا شماره ISSN آن را در پایگاه رسمی Master Journal List جست‌وجو کنید و وضعیت نمایه‌سازی آن را بررسی کنید.
اینستاگرام
تلگرام