فهرست دانشگاه های خارجی مورد تایید وزارت بهداشت در سال تحصیلی در سال تحصیلی 2020-2019

اهمیت قرارگیری دانشگاه در فهرست مورد تایید وزارت بهداشت

قرار داشتن نام دانشگاه در فهرست رسمی وزارت بهداشت، صرفاً یک موضوع اداری نیست؛ بلکه آثار حقوقی و حرفه‌ای گسترده‌ای دارد. مهم‌ترین پیامدهای مثبت تحصیل در دانشگاه‌های مورد تایید عبارت‌اند از:

• امکان ارزشیابی و معادل‌سازی مدرک پس از فراغت از تحصیل

• صدور مجوز فعالیت حرفه‌ای در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور

• امکان ادامه تحصیل در مقاطع تخصصی و فوق تخصصی در ایران

• بهره‌مندی از تسهیلاتی مانند ارز دانشجویی (در بازه‌های زمانی مربوطه)

در مقابل، چنانچه دانشگاه در فهرست مورد تایید قرار نداشته باشد، مدرک تحصیلی صادره قابلیت ارزشیابی نخواهد داشت و فارغ‌التحصیل از حقوق حرفه‌ای در داخل کشور محروم می‌شود؛ حتی اگر از نظر علمی دانشگاه در سطح قابل قبولی باشد.

مبنای تعیین دانشگاه‌های مورد تایید

وزارت بهداشت برای تعیین فهرست دانشگاه‌های خارجی، از نظام‌های رتبه‌بندی معتبر بین‌المللی استفاده می‌کند. سه نظام اصلی مورد استناد عبارت‌اند از:

• رتبه‌بندی Times Higher Education

• رتبه‌بندی QS World University Rankings

• رتبه‌بندی Academic Ranking of World Universities

بر اساس مصوبات شورای عالی ارزشیابی، معمولاً دانشگاه‌های برتر در بازه‌های مشخص این رتبه‌بندی‌ها (به عنوان مثال 700 دانشگاه برتر QS، 800 دانشگاه برتر Times و 500 دانشگاه برتر Shanghai) مورد بررسی کارشناسی قرار گرفته و پس از ارزیابی نهایی، فهرست رسمی منتشر می‌شود.

این رویکرد موجب می‌شود استانداردهای بین‌المللی آموزش پزشکی در فرآیند ارزشیابی لحاظ شده و نظام سلامت کشور از هم‌ترازی علمی با دانشگاه‌های معتبر جهانی بهره‌مند شود.

بازنگری سالانه فهرست دانشگاه‌ها

فهرست دانشگاه‌های مورد تایید، یک سند ایستا نیست. وزارت بهداشت هر سال این فهرست را مورد بازبینی قرار می‌دهد. در فرآیند بازنگری:

• برخی دانشگاه‌ها به دلیل افت رتبه یا عدم احراز معیارهای تعیین‌شده حذف می‌شوند.

• برخی دیگر به دلیل ارتقای جایگاه علمی یا احراز شاخص‌های لازم به فهرست افزوده می‌شوند.

• بخش قابل توجهی از دانشگاه‌های معتبر، به صورت مستمر در فهرست باقی می‌مانند.

به همین دلیل، اتکا به اطلاعات سال‌های گذشته می‌تواند منجر به تصمیم‌گیری نادرست شود. داوطلبان باید پیش از ارسال درخواست پذیرش یا پرداخت شهریه، آخرین نسخه منتشرشده از سوی وزارت بهداشت را بررسی کنند.

محدودیت مربوط به شعبات بین‌المللی

یکی از نکات مهم در فهرست منتشره این است که تایید دانشگاه‌ها صرفاً ناظر به «کشور اصلی» محل استقرار آن‌هاست. به بیان دیگر:

• اگر دانشگاهی در کشور مبدأ مورد تایید باشد، این تاییدیه شامل شعبات آن در سایر کشورها نمی‌شود.

• تحصیل در پردیس‌های بین‌المللی یا شعبات خارج از کشور اصلی، نیازمند بررسی مستقل است و معمولاً قابل ارزشیابی نیست.

این موضوع به‌ویژه در مورد دانشگاه‌هایی که دارای پردیس‌های بین‌المللی در آسیا و اروپای شرقی هستند، اهمیت ویژه دارد.

وضعیت برخی کشورها در فهرست سال 2020–2019

1. اوکراین

در فهرست جدید سال تحصیلی 2020–2019، هیچ‌یک از دانشگاه‌های کشور اوکراین مورد تایید قرار نگرفته‌اند.

با این حال، در خصوص دانشجویانی که پیش از صدور ابلاغیه جدید وارد این کشور شده و ثبت‌نام کرده‌اند، موضوع «عطف به ماسبق نشدن قوانین» مطرح شده است. بر اساس استعلام‌های شفاهی صورت‌گرفته، دانشجویانی که پیش از تغییر مقررات وارد خاک اوکراین شده و در دوره پیش‌دانشگاهی (پاتفک) مشغول بوده‌اند، در صورت ورود تا سپتامبر 2018 به دانشگاه‌های مشخصی مانند:

• Taras Shevchenko National University of Kyiv

• V. N. Karazin Kharkiv National University

امکان ارزشیابی مدرک را خواهند داشت.

با این وجود، داوطلبان جدید نمی‌توانند با استناد به مقررات گذشته اقدام به ثبت‌نام کنند و مشمول ضوابط جدید خواهند بود.

الزام رعایت آیین‌نامه ارزشیابی

حتی در صورت مورد تایید بودن دانشگاه، ارزشیابی مدرک منوط به رعایت کامل آیین‌نامه ارزشیابی مدارک خارج از کشور است. این آیین‌نامه شامل شرایطی نظیر:

• مدت زمان تحصیل

• حضور فیزیکی در کشور محل تحصیل

• گذراندن کامل واحدهای نظری و عملی

• عدم انتقال غیرمجاز بین دانشگاه‌ها

• شرکت در آزمون‌های تعیین‌شده در صورت لزوم

بنابراین، صرف پذیرش از یک دانشگاه معتبر تضمین‌کننده تایید نهایی مدرک نخواهد بود.

جمع‌بندی

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تایید وزارت بهداشت در سال تحصیلی 2020–2019 بر پایه رتبه‌بندی‌های معتبر جهانی تدوین شده و به صورت سالانه بازنگری می‌شود. تحصیل در دانشگاه‌های خارج از این فهرست، به معنای عدم امکان ارزشیابی مدرک در ایران است. از این‌رو، تصمیم‌گیری آگاهانه و مبتنی بر مستندات رسمی، مهم‌ترین گام برای تضمین آینده حرفه‌ای دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی محسوب می‌شود.