مقاله علمی-ترویجی مرور دقیق پیشرفت های اخیر در رابطه با یک موضوع خاص است. به طور کلی ، مقاله علمی–ترویجی به خلاصه ای از وضعیت فعلی دانش در مورد موضوع می پردازد.و با بحث در مورد یافته های ارائه شده در مقالات تحقیقاتی اخیر، درک مطلب را برای خواننده ایجاد می کند.
مقاله علمی–ترویجی نوعی نوشتار دانشگاهی است که با هدف انتقال، تبیین و تحلیل دانش موجود در یک حوزه تخصصی نگارش میشود. این نوع مقاله برخلاف مقالات پژوهشی اصیل (Original Research) معمولاً دادههای جدید تجربی ارائه نمیدهد، بلکه با بررسی نظاممند پژوهشهای پیشین، تصویری جامع از وضعیت فعلی دانش در یک موضوع خاص ارائه میکند.
در ادبیات بینالمللی، نزدیکترین مفهوم به مقاله علمی–ترویجی، Review Article است؛ هرچند در ساختار دانشگاهی ایران، مقاله علمی–ترویجی میتواند شامل مقالات مروری، تحلیلی یا حتی ترجمهای نیز باشد.
هدف اصلی این نوع مقاله عبارت است از:
سادهسازی و تبیین مباحث تخصصی برای جامعه علمی
دستهبندی و سازماندهی یافتههای پژوهشی پیشین
شناسایی خلأهای تحقیقاتی
جهتدهی به پژوهشهای آینده
افزایش آگاهی و گسترش دانش در یک حوزه مشخص

یک مقاله علمی–ترویجی حرفهای باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
نویسنده باید حجم قابل توجهی از مقالات معتبر داخلی و بینالمللی (معمولاً 20 تا 50 منبع بهروز) را بررسی کرده باشد.
ساختار معمول شامل:
چکیده
مقدمه (بیان مسئله و اهمیت موضوع)
بدنه اصلی (بررسی و تحلیل مطالعات پیشین)
بحث و تحلیل
نتیجهگیری
منابع
مقاله نباید صرفاً گردآوری مطالب باشد؛ بلکه باید شامل تحلیل، مقایسه، نقد علمی و بررسی نقاط قوت و ضعف پژوهشهای گذشته باشد.
تمام بخشها باید در راستای پاسخ به یک پرسش یا محور اصلی تنظیم شده باشند.
ارجاع به مقالات علمی نمایهشده در پایگاههای معتبر داخلی و بینالمللی اهمیت زیادی دارد.
در این نوع، پژوهشهای انجامشده در یک حوزه گردآوری، دستهبندی و خلاصه میشوند. تمرکز اصلی بر ارائه تصویری جامع از پیشرفتهای علمی است.
در این نوع، علاوه بر گردآوری مطالعات، نویسنده به تحلیل عمیق، مقایسه رویکردها و ارائه دیدگاه انتقادی میپردازد.
در این حالت، پژوهشهای معتبر بینالمللی ترجمه و با توضیح و تحلیل علمی ارائه میشوند. البته صرف ترجمه بدون تحلیل، ارزش علمی بالایی ندارد و باید همراه با تبیین تخصصی باشد.
نوع پیشرفتهتری از مقاله مروری است که بر اساس روششناسی مشخص و معیارهای دقیق انتخاب منابع انجام میشود.
ویژگی | علمی–ترویجی | علمی–پژوهشی |
|---|---|---|
ارائه داده جدید | ❌ ندارد | ✅ دارد |
تحلیل تحقیقات پیشین | ✅ بله | محدود |
انجام آزمایش یا تحقیق میدانی | ❌ خیر | ✅ بله |
میزان امتیاز در مصاحبه دکتری | متوسط | بالا |
دشواری نگارش | متوسط | بالا |
موضوع باید:
بهروز و کاربردی باشد
در حوزه تخصصی شما قرار گیرد
دارای حجم کافی از پژوهشهای منتشرشده باشد
جستجو در پایگاههای معتبر و انتخاب مقالات جدید (5 سال اخیر) اهمیت بالایی دارد.
مقالات را بر اساس:
روش تحقیق
نتایج
رویکرد نظری
سال انتشار
دستهبندی کنید.
به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
کدام رویکردها موفقتر بودهاند؟
چه خلأهایی وجود دارد؟
چه تناقضهایی میان پژوهشها دیده میشود؟
رعایت اصول نگارش دانشگاهی، ارجاعدهی صحیح و انسجام متن ضروری است.
✔ افزایش تسلط علمی بر یک حوزه تخصصی
✔ تقویت مهارت تحلیل و نقد علمی
✔ آمادهسازی ذهن برای نگارش مقاله پژوهشی
✔ تقویت رزومه علمی برای مصاحبه دکتری
✔ افزایش شانس پذیرش بورسیه
✔ کمک به ارتقاء شغلی دانشگاهی
در فرآیند مصاحبه دکتری که شامل 40 امتیاز پژوهشی است:
هر مقاله علمی–ترویجی معمولاً بین 1 تا 2 امتیاز دارد.
امتیاز دقیق بسته به کیفیت مجله، ارتباط موضوعی و نظر هیئت مصاحبهکننده تعیین میشود.
امتیاز آن کمتر از مقاله علمی–پژوهشی یا ISI است، اما همچنان یک امتیاز مؤثر و تکمیلی محسوب میشود.
برای اعضای هیئت علمی، این نوع مقاله میتواند در ارتقاء مرتبه علمی نیز امتیاز داشته باشد (طبق آییننامههای داخلی دانشگاهها).
❌ صرفاً کپی و کنار هم قرار دادن مطالب
❌ نبود تحلیل شخصی
❌ استفاده از منابع قدیمی
❌ عدم انسجام منطقی
❌ رعایت نکردن ساختار استاندارد
مقاله علمی–ترویجی پلی میان پژوهشهای انجامشده و تحقیقات آینده است. این نوع مقاله نشاندهنده تسلط علمی، قدرت تحلیل و نگاه انتقادی نویسنده است. اگرچه امتیاز آن در مصاحبه دکتری به اندازه مقاله علمی–پژوهشی نیست، اما میتواند رزومه پژوهشی شما را تکمیل کرده و در رقابت علمی نقش تعیینکنندهای ایفا کند.
تبدیل پایاننامه به مقاله، کاری تخصصی است که نیازمند تجربه، زمان و دانش فنی است. مؤسسه اشراق با تیمی از متخصصان دانشگاهی و ویراستاران حرفهای، این مسیر را برای شما هموار میکند.
استخراج مقاله توسط متخصص همرشته
بازنویسی و ویرایش طبق استانداردهای بینالمللی
مشاوره هوشمند برای انتخاب مجله (ISI, Scopus, ISC)
تضمین اصالت متن و عدم سرقت ادبی
پشتیبانی کامل تا مرحله چاپ
ترجمه تخصصی به بیش از 30 زبان
با اشراق، از پایاننامهتان مقالهای استخراج کنید که بیشترین شانس پذیرش در مجلات معتبر را داشته باشد. جهت ثبت سفارش بر روی لینک زیر بفشارید:

راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
مقاله علمی–ترویجی مقالهای است که به جای ارائه دادههای جدید، به بررسی، تحلیل و جمعبندی پژوهشهای پیشین در یک حوزه مشخص میپردازد و وضعیت فعلی دانش را تبیین میکند.
تقریباً بله. مقاله مروری یکی از انواع مقالات علمی–ترویجی محسوب میشود. با این حال، در ساختار دانشگاهی ایران، مقاله علمی–ترویجی میتواند شامل مقالات مروری، تحلیلی یا ترجمهای نیز باشد.
خیر. این نوع مقاله مبتنی بر مطالعه و تحلیل تحقیقات پیشین است و معمولاً داده جدید تولید نمیکند.