اصول رفرنس‌ دهی کتاب به زبان ساده

رفرنس‌نویسی به روش APA (American Psychological Association)

معرفی سبک APA

روش رفرنس‌نویسی APA توسط انجمن روانشناسی آمریکا تدوین شده و یکی از رایج‌ترین سبک‌های ارجاع‌دهی در جهان است. این روش بیشتر در:

• علوم اجتماعی

• روانشناسی

• علوم تربیتی

• مدیریت

• جامعه‌شناسی

کاربرد دارد.

ویژگی‌های ظاهری در سبک APA

• فاصله از هر چهار طرف کاغذ: 1 اینچ (2.54 سانتی‌متر)

• فونت رایج: Times New Roman

• اندازه فونت: 12

• فاصله خطوط: دو برابر (Double Spacing)

شیوه ارجاع‌دهی در متن (In-text Citation)

در سبک APA بخشی از اطلاعات منبع مستقیماً در متن می‌آید. معمولاً شامل:

• نام خانوادگی نویسنده

• سال انتشار

مثال:
(احمدی، 1400)

اگر منبع دو نویسنده داشته باشد:
(احمدی و رضایی، 1399)

اگر بیش از دو نویسنده داشته باشد:
(احمدی و همکاران، 1401)

فهرست منابع در APA

در انتهای متن، بخشی با عنوان منابع (References) آورده می‌شود که اطلاعات کامل هر منبع در آن درج می‌گردد.

رفرنس‌نویسی به روش MLA (Modern Language Association)

معرفی سبک MLA

سبک MLA بیشتر در حوزه‌های:

• ادبیات

• زبان‌شناسی

• علوم انسانی

• مطالعات فرهنگی

استفاده می‌شود و به‌ویژه زمانی کاربرد دارد که منبع اصلی کتاب باشد.

ساختار کلی MLA

این روش شامل دو بخش است:

1. ارجاع در متن

2. فهرست منابع در انتهای نوشته

ارجاع‌دهی در متن

در متن اصلی، بلافاصله بعد از پایان نقل‌قول یا استفاده از منبع، داخل پرانتز می‌آید:

• نام خانوادگی نویسنده

• شماره صفحه

مثال:
(کاظمی 25)

کاربرد نقل‌قول مستقیم در MLA

زمانی که نقل‌قول مستقیم از گوینده اهمیت دارد، سبک MLA انتخاب مناسبی است. در این حالت فقط نام خانوادگی نویسنده و شماره صفحه ذکر می‌شود و اطلاعات کامل کتاب در فهرست منابع درج می‌گردد.

رفرنس‌نویسی به روش AMA (American Medical Association)

معرفی سبک AMA

سبک AMA مخصوص:

• مقالات پزشکی

• تحقیقات بالینی

• علوم سلامت

می‌باشد و بیشتر در ژورنال‌های پزشکی معتبر استفاده می‌شود.

شیوه ارجاع‌دهی در AMA

• به هر منبع یک شماره اختصاص داده می‌شود.

• این شماره‌ها در متن به‌صورت بالا‌نویس یا داخل پرانتز می‌آیند.

• در انتهای مقاله، فهرست منابع به‌صورت شماره‌گذاری‌شده آورده می‌شود.

این روش باعث خوانایی بیشتر متن و جلوگیری از شلوغی نوشتار می‌شود.

رفرنس‌نویسی به روش Chicago (شیکاگو)

معرفی سبک شیکاگو

روش شیکاگو یکی از استانداردترین سبک‌ها برای:

• تاریخ

• فلسفه

• علوم اجتماعی

• کتاب‌های منتشرشده

است.

روش ارجاع‌دهی در Chicago

در انتهای هر نقل‌قول یا متن اقتباس‌شده:

• یک عدد درج می‌شود

• توضیحات در پاورقی (پی‌نوشت) یا پاورقی پایانی آورده می‌شود

در این سبک، می‌توان از:

• Footnote (پاورقی)

• Bibliography (کتاب‌نامه)

استفاده کرد.

رفرنس‌نویسی به روش Turabian (مکینتاش)

معرفی سبک Turabian

سبک Turabian بسیار مشابه Chicago Manual of Style (CMS) است اما:

• برای پایان‌نامه‌ها

• تکالیف دانشگاهی

• متون غیرقابل انتشار رسمی

طراحی شده است.

تفاوت با CMS

CMS برای متون منتشرشده استانداردسازی شده، اما Turabian بیشتر برای دانشجویان و پژوهشگران کاربرد دارد.

رفرنس‌نویسی به روش IEEE Documentation Style

معرفی سبک IEEE

سبک IEEE استاندارد رسمی:

• مجلات و ژورنال‌های IEEE

• مقالات مهندسی

• علوم کامپیوتر

• فناوری اطلاعات

است.

نحوه ارجاع‌دهی در IEEE

• ارجاع‌ها به‌صورت عددی در متن می‌آیند

• شماره مرجع داخل کروشه [ ] قرار می‌گیرد

مثال:
[1]

اگر در انتهای جمله باشد:
.[1]

اگر در وسط جمله باشد، بعد از کروشه فاصله می‌گذاریم.

نکات مهم

• نیازی به ذکر القاب (دکتر، مهندس و …) نیست

• نام کوچک نویسنده ذکر نمی‌شود

رفرنس‌نویسی به روش ISO 690

معرفی استاندارد ISO 690

ISO 690 یک استاندارد بین‌المللی برای ارجاع‌دهی منابع است که:

• برای تمام موضوعات علمی

• به‌ویژه منابع الکترونیکی

کاربرد دارد.

ویژگی‌های مهم ISO 690

• مناسب فایل‌های XML و XSL

• تمرکز بر ساختار اطلاعات، نه نقطه‌گذاری

• آخرین نسخه در سال 2010 منتشر شده

انواع منابع قابل ارجاع

• کتاب

• مقاله

• منابع الکترونیکی

• نرم‌افزارها

• پایگاه‌های داده

• موسیقی

• تصاویر و ویدئو

رفرنس‌نویسی به روش Harvard

معرفی سبک Harvard

سبک Harvard یکی از محبوب‌ترین روش‌ها در میان دانشجویان است.

انواع استناد در Harvard

1. استناد در متن

بعد از نقل‌قول:

• نام نویسنده

• سال انتشار

مثال:
(حسینی، 1398)

2. فهرست منابع

اطلاعات کامل منابع در انتهای متن آورده می‌شود.

رفرنس‌نویسی به روش ونکوور (Vancouver)

معرفی سبک Vancouver

این سبک بیشتر در:

• پزشکی

• روانپزشکی

• روانشناسی بالینی

کاربرد دارد.

ویژگی‌های اصلی ونکوور

• نام نویسنده و سال چاپ در متن نمی‌آید

• منابع به‌صورت شماره‌گذاری‌شده در متن مشخص می‌شوند

• ترتیب منابع بر اساس اولین ظهور در متن است

منابع فارسی در ونکوور

در بسیاری از مجلات ایرانی، منابع فارسی به قالب انگلیسی تنظیم می‌شوند.
نام ژورنال‌ها به‌صورت Abbreviation نوشته می‌شود که می‌توان از پایگاه PubMed – NCBI Journals برای یافتن آن‌ها استفاده کرد.