فرآیند کلی نگارش یک مقاله علمی پژوهشی

عنوان مقاله علمی پژوهشی

بیشترین تاثیری که در جذب مخاطب خواهد گذاشت عنوان می‌باشد بنابر این باید با دقت و ظرافت و هوشیاری کامل انتخاب شود موضوعی که برای مقاله انتخاب می‌کنید باید کاملا مرتبط با محتوای مقاله باشد عناوین طولانی عموما جذابیت چندانی در جذب مخاطب ندارند بهتر است عنوان را کوتاه و مختصر بنویسید و همچنین سعی کنید که از کلمات کلیدی مرتبط با موضوع مقاله در عنوان استفاده کنید. خواننده مقاله دوست دارد مطلبی که مطالعه می‌کند کاملا مرتبط با عنوان باشد زیرا به خاطر عنوان این مقاله را برای مقاله انتخاب کرده است سعی کنید حتما موضوعی را برای مقاله خود انتخاب کنید که مرتبط با مطالب داخل مقاله باشد.

نکات کلیدی در انتخاب عنوان مقاله

• از تکرار واژه ها در عنوان پرهیز کنید.

• عنوان باید روشن و بدون ابهام باشد.

• عنوان مقاله تا حد ممکن به صورت یک جمله خبری یا استفهامی مطرح نشود.

• عنوان باید غیر سوالی و به صورت جمله ناقص بیان شود.

• عنوان مقاله باید با رعایت سلاست و بلاغت و ایجاد وزن و آهنگ خاص در کل عبارت، جذاب باشد.

افیلیشن یا اسامی نویسندگان

هر مقاله می‌تواند علاوه بر نویسنده مسئول یا نویسنده اصلی نویسنده های دیگری نیز داشته باشد که باید اسامی همه نویسندگان با قید عنوان دانشگاه و شهر در این بخش بنویسید افیلیش باید زیر عنوان مقاله قرار گیرد و دومین بخش محسوب می‌شود. در این بخش باید با علامت ستاره نویسنده مسئول مقاله را مشخص نمایید و آدرس ایمیل نویسنده مسئول را در این بخش قرار دهید.

• ابتدا نام، اولین حرف از نام میانی و سپس نام خانوادگی نوشته شود.

• از ذکر القاب نظیر دکتر، مهندس، استاد، پروفسور، مدیرعامل، رئیس و نظایر این خودداری شود.

• در مقالاتی که بیش از یک نفر نویسنده دارد، نویسنده مسئول باید با علامت * مشخص گردد، در غیر اینصورت نفر اول به عنوان نویسنده مسئول به حساب خواهد آمد.

• وابستگی سازمانی (affiliation) مؤلفان با شماره‌های جداگانه برای هریک از آن‌ها مشخص شود.

چکیده مقاله علمی پژوهشی

بسیاری از پژوهشگران چکیده مقاله را بخش کم اهمیتی از کار می‌دانند و به همین دلیل این بخش را بدون توجه به جزئیات و معمولاً با کپی کردن از بخش‌های اصلی مقاله می‌نویسند. اما باید توجه شود که چکیده مقاله یکی از مهم‌ترین بخش‌های مقاله است. در بسیاری از بانک‌های اطلاعاتی همانند پاب مد و در برخی موارد گوگل اسکولار، تنها چکیده مقاله نمایه می‌شود. بنابراین در نگارش این بخش باید اصول زیر را رعایت کنید.

اصول نوشتن چکیده مقاله (Abstract)

• چکیده اول می‌آید اما آخر نوشته می‌شود.

• به جای استفاده از نقل قول‌های مستقیم، از تعبیر و تفسیر خودتان استفاده کنید.

• چکیده باید به گونه‌ای نوشته شود که خواننده را از مراجعه به متن اصلی مقاله بی‌نیاز سازد. یعنی چکیده باید خود تبیین‌گر باشد.

• طول چکیده در مقالات نظری و مروری بین 75 تا 100 کلمه و در مقالات پژوهشی بین 120 تا 150 کلمه می‌باشد. البته معمولاً هر مجله‌ای شیوه خاص خود را در نگارش چکیده دارد.

• در چکیده نیاز به نوشتن منبع نیست.

• اختصارها، نام‌ها و واژه‌های تخصصی مقاله باید در چکیده توضیح داده شود.

• در چکیده از کپی کردن متون داخل مقاله خودداری کنید.

کلمات کلیدی در مقاله علمی پژوهشی

انتخاب چند کلمه به عنوان واژه های کلیدی در این بخش کاملا الزامی می‌باشد. کلمات کلیدی باید مرتبط با عنوان و محتوای مقاله باشند و از محتوای اصلی و بخش های اصلی مقاله استخراج شود. بسیاری از ژورنال‌ها در دستورالعمل خود به وجود 5 الی 8 کلید واژه اشاره می‌کنند. بنابراین، برای نوشتن کلید واژگان یک مقاله در قدم اول حتماً به دستورالعمل معرفی شده توسط مجله دقت کنید.

• کلیدواژه‌های همانند یک کوه یخ نشانگر محتوای مقاله شماست.

• تعداد کلید واژه‌ها باید بین 3 تا 5 مورد باشد. البته در برخی مجلات 3 تا 6 مورد نیز قابل قبول است.

• کلید واژه‌ها باید از واژگان اصلی مقاله باشد.

• کلیدواژه می‌تواند شامل کلماتی باشد که در عنوان و چکیده نیامده است ولی در بدنه مقاله استفاده شده‌اند.

• کلید واژه‌ها را با علامت؛ از هم جدا کنید.

مقدمه مقاله علمی پژوهشی

همه مقالات و کتابها بایک مقدمه آغاز می‌شوند و مقدمه نخستین بخش تمامی مقالات می‌باشد. در واقع این بخش مقدمه ای است برای محتوای اصلی مقاله که قبل از شروع به مطالعه بخش های اصلی مقاله یک پیشخوان در مورد مطالب کلی می‌باشد مقدمه را زیاد طولانی ننویسید و سعی کنید از موضوعات کلی تر شروع کنید و سپس به موضوعات جزئی برسید در این بخش باید همه تمرکز خود را قرار دهید که خواننده را جذب کنید و خواننده علاقه به مطالعه ادامه مطالب داشته باشد.

نکات کلیدی که باید برای نوشتن مقدمه حتما رعایت کنید:

• یک مقدمه کوتاه درباره موضوع مقاله.

• یک نگاه اجمالی و مختصر بر نتایج پژوهش‌ها و تئوری‌های مرتبط با موضوع مقاله.

• تشریح مشکل با توجه به تحقیقات پیشین (توصیف حوزه‌هایی که دانش در آنجا ناقص مانده و نیاز به بررسی بیشتر وجود دارد).

• تشریح هدف مقاله (اغلب حل کردن مشکل تشریح شده یا تنها بخشی از آن).

• توضیح مختصری از روش (به منظور برقراری ارتباط میان سوالات پژوهش و روش دستیابی به پاسخ آن‌ها).

• توصیف پیش‌بینی‌ها و فرضیات به وجود آورنده این پیش‌بینی‌ها (یعنی بر اساس فرضیات و تئوری‌ها توضیح دهیم که چرا این پیش‌بینی‌ها را انتخاب کردیم).

روش کار یا مواد و روش ها

بخش روش کار، قلب پژوهشنامه و مقاله است. در اینجا با این سؤالات روبرو می شوید: از چه مسائلی استفاده کردید و چه کردید؟ بخش روشها باید با یک توالی منطقی شرح دهد که یک مطالعه چگونه طرح ریزی و اجرا شده است و داده ها چگونه تحلیل گردیده اند. تمامی موارد ذکر شده در این بخش را به تفصیل توضیح دهید. این بخش باید به گونه ای نوشته شود که اگر محقق دیگری تصمیم به تکرار کار شما گرفت به راحتی بتواند مطالعه را عیناً و یا به شکل دیگری انجام دهد.

نتایج تحقیق

این بخش، بخش ساده و توصیفی مقاله است که به بیان نتایج حاصل از آزمایشها می پردازد. مهمترین هدف این بخش گزارش یافته‌های مقاله است. معمولاً دو فرآیند اصلی در بیان بخش «نتایج» وجود دارد. ابتدا اینکه شما باید نوعی توصیف کلی از آزمایش ها و در واقع تصویری بزرگ یا کلی از آنها البته بدون تکرار جزئیات آزمایش ها در بخش «مواد و روش ها» ارائه کنید. دوم اینکه باید داده ها را ارائه کنید. نتایج شما باید به صورت جملات زمان گذشته ارائه شوند.

بحث و نتیجه گیری و منابع

نتایج حاصل از تحقیق که عمده ترین هدف مطالعه کل تحقیق رسیدن به این نتیجه گیری ها می‌باشد سعی کنید کل مقاله را مطالعه کنید و نتایج حاصل از آنرا در این بخش بنویسید منابع تحقیق نیز از جمله بخش های عمده و اساسی تحقیق می‌باشد در طول تحقیق این امکان وجود دارد که به منابع دیگر نویسندگان استناد نمایید و از منابع معتبر در هر حوزه برای نگارش مقاله استفاده کنید باید به تمامی منابعی که از آنها استفاده کرده اید اشاره کنید. می‌دانید که استفاده بدون اشاره و بدون استناد از تحقیقات دیگران کاملا غیر قانونی می‌باشد و نیاز به رسیدگی دارد.

در جدول زیر بخش های مختلف یک مقاله را به طور کامل توضیح داده ایم می‌توانید هر بخش که احتیاج به اطلاعات بیشتری دارید را از جدول زیر مطالعه فرمایید.