موسسه انتشاراتی اشراق: پاسخ به نظرات داوران یکی از حساس ترین مراحل چاپ مقاله است. یک پاسخنامه اصولی و حرفهای میتواند نظر داوران را به پذیرش مقاله تغییر دهد، در حالی که پاسخ نامناسب ممکن است حتی مقاله باکیفیت را به سرنوشت رد شدن دچار کند. در این مطلب، اصول نگارش پاسخنامه، ساختار استاندارد، نحوه برخورد با نظرات داوران را مرور میکنیم.
تصور کنید ماهها روی مقاله خود کار کردهاید، آن را به مجلهای معتبر ارسال کردهاید و پس از هفتهها انتظار، سرانجام ایمیل سردبیر را دریافت کردهاید. نتیجه داوری: اصلاحات ضروری است. حالا نوبت به مرحلهای میرسد که بسیاری از پژوهشگران را دچار استرس و سردرگمی میکند: پاسخ به نظرات داوران.
نحوه پاسخ شما به داوران، تقریباً به اندازه کیفیت خود مقاله اهمیت دارد. یک پاسخنامه خوب میتواند مسیر پذیرش را هموار کند و یک پاسخنامه بد ممکن است حتی مقاله قوی را به سرنوشت رد شدن دچار کند. در این مطلب، هنر پاسخدهی به داوران را گام به گام یاد میگیرید.
داوران وقت و تخصص خود را صرف بررسی مقاله شما کردهاند. آنها میخواهند ببینند که شما نظراتشان را جدی گرفتهاید و برای بهبود مقاله از آنها استفاده کردهاید. یک پاسخنامه حرفهای:
نشان میدهد که شما به فرآیند داوری احترام میگذارید
ثابت میکند که برای بهبود مقاله خود تلاش کردهاید
به داوران اطمینان میدهد که مقاله شما شایسته انتشار است
میتواند داوران مردد را به پذیرش مقاله ترغیب کند
یک پاسخنامه حرفهای باید ساختاری منظم و خوانا داشته باشد:
اینجانب [نام نویسنده مسئول]، به نمایندگی از تمام نویسندگان، بدین وسیله پاسخ به نظرات داوران محترم را برای مقاله با عنوان "[عنوان کامل مقاله]" که با کد رهگیری [کد مقاله] در تاریخ [تاریخ] دریافت شده است، ارائه مینمایم. از زمانی که داوران محترم برای بررسی این مقاله صرف کردهاند و نظرات ارزشمندشان که به بهبود کیفیت مقاله کمک کرده است، صمیمانه سپاسگزارم.
پاسخنامه را بر اساس شماره نظرات داوران سازماندهی کنید. بهتر است برای هر داور یک بخش جداگانه در نظر بگیرید:
داور محترم 1:
متن نظر داور: (نظر داور را دقیقاً کپی کنید)
پاسخ نویسندگان: (پاسخ شما به این نظر)
متن نظر بعدی داور: (نظر بعدی)
پاسخ نویسندگان: (پاسخ شما)
و به همین ترتیب...
داور محترم 2:
...

همیشه پاسخنامه خود را با تشکر از داوران آغاز کنید. این کار ساده، تأثیر مثبتی بر روحیه داور دارد.
مثال:
"از داور محترم بابت این نکته ارزشمند سپاسگزاریم. با توجه به نظر ایشان، اصلاحات زیر در مقاله اعمال شد..."
هیچ نظری را بدون پاسخ نگذارید، حتی اگر فکر میکنید نظر داور اشتباه است. داوران انتظار دارند تکتک نکاتشان پاسخ داده شود.
هنگامی که بر اساس نظر داور تغییری ایجاد میکنید، دقیقاً مشخص کنید:
در کدام بخش تغییر ایجاد شده (مقدمه، روششناسی، نتایج و ...)
در چه خط یا صفحهای (اگر شماره خط و صفحه دارید)
متن جدید را عیناً ذکر کنید
مثال:
"با توجه به نظر داور محترم، توضیحات بیشتری درباره روش نمونهگیری به بخش روششناسی اضافه کردیم (صفحه 5، خطوط 18-25). متن اضافه شده: ..."

گاهی ممکن است با نظر داور موافق نباشید. در این موارد:
ابتدا از داور برای طرح نظر تشکر کنید
دلیل مخالفت خود را با استناد به منابع علمی محترمانه توضیح دهید
اگر نظر داور را اعمال نکردید، دلیل قانعکننده بیاورید
مثال:
"از داور محترم بابت طرح این نکته سپاسگزاریم. با توجه به اینکه مطالعات قبلی (منبع X، Y و Z) نیز از روش مشابهی استفاده کردهاند و این روش در این حوزه استاندارد محسوب میشود، ما ترجیح دادیم روش فعلی را حفظ کنیم. در عین حال، برای شفافیت بیشتر، توضیحاتی به بخش روششناسی اضافه کردیم."
هرگز از عبارات تند، توهینآمیز یا تمسخرآمیز استفاده نکنید. به یاد داشته باشید که همان داور ممکن است نسخه اصلاح شده را
این نظرات به راحتی قابل اعمال هستند، مانند: "یک شکل بهتر میتوانست کمک کند" یا "لطفاً واحدها را در جدول 1 اصلاح کنید".
پاسخ مناسب: تشکر و اعمال تغییر و گزارش آن.
این نظرات نیاز به تحلیل و تغییرات اساسی دارند، مانند: "روش شناسی شما ناقص است" یا "بحث شما عمیق نیست".
پاسخ مناسب:
ابتدا تشکر کنید
توضیح دهید که نظر داور را درک کردهاید
تغییرات اعمال شده را دقیقاً گزارش دهید
اگر نیاز به توضیح بیشتر است، استدلال علمی بیاورید

پاسخ مناسب:
تشکر از داور برای طرح نظر
توضیح محترمانه دلیل مخالفت با استناد به منابع
پیشنهاد راهکار جایگزین (اگر ممکن است)
اگر نظر داور را اعمال نمیکنید، دلیل قانعکننده بیاورید

گاهی داوران نظرات کلی میدهند، مانند: "مقاله باید بهبود یابد" یا "تحلیلها کافی نیستند".
پاسخ مناسب:
از داور بخواهید توضیح بیشتری بدهد (البته مؤدبانه)
به طور کلی بهبودهای ایجاد شده را توضیح دهید
اگر نمیتوانید نظر را تفسیر کنید، با سردبیر مکاتبه کنید
"مشخص است که داور مقاله ما را کامل نخوانده است!" ❌
"از داور محترم بابت این نکته سپاسگزاریم. با توجه به اینکه در صفحه 5 به این موضوع اشاره شده بود، توضیحات بیشتری برای شفافیت اضافه کردیم." ✅
نادیده گرفتن یک نظر، حتی اگر کوچک باشد، میتواند داور را عصبانی کند و به رد مقاله منجر شود.
"تغییرات لازم اعمال شد." ❌
"با توجه به نظر داور محترم، بخش بحث را توسعه دادیم و مقایسه دقیقتری با مطالعات مشابه انجام دادیم (صفحه 8، خطوط 12-25)." ✅
اگر دو داور دارید، نظرات آنها را جداگانه پاسخ دهید. قاطی کردن نظرات، سردرگمی ایجاد میکند.
وقتی نظر داور ناعادلانه به نظر میرسد، پاسخ احساسی ندهید. چند روز صبر کنید، سپس با خونسردی و منطق پاسخ دهید.
برای پاسخ به داوران عجله نکنید. چند روز وقت بگذارید، نظرات را با دقت بخوانید، با همکاران مشورت کنید و سپس پاسخنامه را بنویسید.
گاهی یک نظر داور میتواند به بهبود بخشهای دیگر مقاله نیز منجر شود. فرصت را غنیمت بشمارید و مقاله را یک بار دیگر کامل بازبینی کنید.
به جای "اشتباه داور" یا "داور متوجه نشده است"، از عباراتی مانند "برای شفافیت بیشتر" یا "برای رفع ابهام" استفاده کنید.
پیش از ارسال، پاسخنامه را به همکار یا استاد راهنما بدهید تا بخواند و نظر بدهد. یک نگاه تازه میتواند اشتباهات را پیدا کند.
پس از ارسال نسخه اصلاح شده و پاسخنامه، ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد تا نتیجه نهایی اعلام شود. صبور باشید و در صورت نیاز، پس از گذشت زمان مناسب، پیگیری کنید.
پاسخ به نظرات داوران یک هنر است. یک پاسخنامه خوب میتواند مقاله شما را از مرحله "اصلاحات ضروری" به "پذیرش" برساند. با رعایت اصولی که در این مطلب مرور کردیم:
به تکتک نظرات پاسخ دهید
با احترام و تشکر شروع کنید
تغییرات اعمال شده را دقیقاً گزارش دهید
در صورت مخالفت، محترمانه استدلال کنید
از زبان مؤدبانه و حرفهای استفاده کنید
میتوانید شانس پذیرش مقاله خود را به طور قابل توجهی افزایش دهید. به یاد داشته باشید که هدف نهایی، انتشار مقاله با بالاترین کیفیت ممکن است و داوران در این مسیر به شما کمک میکنند
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
بله، به تکتک نظرات داوران باید پاسخ دهید، حتی اگر نظر آنها را اعمال نکرده باشید. نادیده گرفتن یک نظر میتواند به رد مقاله منجر شود.
ابتدا از داور تشکر کنید، سپس محترمانه دلیل مخالفت خود را با استناد به منابع علمی توضیح دهید. اگر نظر داور را اعمال نمیکنید، دلیل قانعکننده بیاورید.
بهتر است به هر نظر به طور جداگانه پاسخ دهید. دستهبندی ممکن است باعث سردرگمی شود و داور نتواند بفهمد کدام تغییرات مربوط به کدام نظر است