موسسه انتشاراتی اشراق: سرقت علمی یا پلاجیاریسم به معنای استفاده از متن، ایده یا داده دیگران بدون ارجاع است. در این راهنما با انواع سرقت ادبی، عواقب آن در دانشگاه و مجلات، بهترین ابزارهای تشخیص همانندجویی (همانندجو، سمیم نور، iThenticate) و روشهای کاهش درصد تشابه و پیشگیری از آن آشنا میشوید.
سرقت علمی یا پلاجیاریسم (Plagiarism) به معنای استفاده از ایده، متن، داده یا نتایج پژوهشیِ دیگران بدون ارجاعدهی صحیح و به نام خود است. این موضوع میتواند از یک جمله کپیشده ساده تا برداشتن کامل یک مقاله علمی را شامل شود و امروزه یکی از جدیترین چالشهای دنیای پژوهش، از دانشجویان کارشناسی تا اساتید و پژوهشگران حرفهای، محسوب میشود. در این راهنمای کامل، تعریف دقیق سرقت ادبی، انواع مختلف آن، عواقب جدیاش، بهترین ابزارهای تشخیص در ایران و جهان، و مؤثرترین روشهای پیشگیری و کاهش درصد همانندجویی را بررسی میکنیم.
به زبان ساده، هرگاه محققی بخشی از متن، ایده، تصویر، داده، جدول یا حتی ساختار استدلال شخص دیگری را بدون ذکر منبع در اثر خود بیاورد، مرتکب سرقت علمی شده است. این موضوع محدود به «کپیپیست» نیست؛ حتی برداشتن یک ایده و بیان آن با کلمات خودتان بدون ارجاع نیز نوعی سرقت ادبی محسوب میشود.
واژه پلاجیاریسم ریشه در کلمه لاتین «plagiarius» به معنای «دزد» دارد و از قرنها پیش در دنیای ادبیات و سپس علم به کار رفته است. اما با گسترش اینترنت، دسترسی آسان به مقالات و پایگاههای علمی، و رشد چشمگیر تعداد مقالات منتشرشده در سراسر جهان، این پدیده ابعاد تازهای پیدا کرده است. دانشگاهها، ژورنالهای علمی معتبر (مانند نشریات ایندکسشده در ISI، اسکوپوس و پابمد) و ناشران بینالمللی برای این تخلف قوانین بسیار سختگیرانهای دارند و آن را یکی از بارزترین مصادیق نقض اخلاق پژوهش (Research Ethics) میدانند. در ایران نیز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آییننامه مشخصی برای برخورد با تخلفات پژوهشی از جمله سرقت علمی تدوین کرده است که دانشگاهها موظف به اجرای آن هستند.
نکته مهم این است که سرقت علمی همیشه عمدی نیست؛ بسیاری از دانشجویان به دلیل ناآشنایی با اصول رفرنسدهی، مدیریت ضعیف زمان یا عجله در نگارش پایاننامه، ناخواسته دچار این تخلف میشوند. برخی دیگر تصور میکنند تغییر چند کلمه در جمله برای رفع نیاز به ارجاع کافی است، در حالی که این تصور کاملاً اشتباه است. به همین دلیل آشنایی کامل با انواع سرقت ادبی و مرزهای دقیق آن، اولین و مهمترین قدم برای پیشگیری از این تخلف پژوهشی محسوب میشود.
از منظر اخلاق پژوهش، سرقت علمی تنها یک تخلف فردی نیست، بلکه به کل جامعه علمی آسیب میرساند. وقتی نتایج یا ایدههای یک پژوهشگر بدون ارجاع در اثری دیگر استفاده شود، زنجیره اعتبار علمی که بر پایه صداقت و شفافیت بنا شده، دچار خدشه میشود. به همین دلیل بسیاری از دانشگاههای معتبر جهان، دورههای آموزشی اجباری درباره اخلاق پژوهش و نحوه صحیح ارجاعدهی را پیش از شروع دوره تحصیلات تکمیلی برای دانشجویان برگزار میکنند.
شناخت انواع مختلف سرقت ادبی کمک میکند تا هنگام نوشتن مقاله، پایاننامه یا هر متن پژوهشی دیگر، ناخواسته دچار این تخلف نشوید. در ادامه رایجترین انواع آن را بررسی میکنیم.
سادهترین و رایجترین نوع سرقت علمی، کپی کردن عینی جملات یا پاراگرافها از یک منبع بدون هیچگونه تغییر یا ارجاع است. این نوع سرقت بهراحتی توسط نرمافزارهای تشخیص همانندجویی شناسایی میشود، زیرا این ابزارها متن را کلمهبهکلمه با میلیونها منبع علمی موجود در پایگاههای داده مقایسه میکنند. حتی کپی کردن یک پاراگراف کامل از یک وبسایت فارسی، یک صفحه ویکیپدیا یا ترجمه بدون ارجاع نیز در همین دسته قرار میگیرد. جالب است بدانید که حتی تغییر فونت یا رنگ متن کپیشده هم تأثیری در تشخیص آن توسط سامانههای همانندجویی ندارد، زیرا این ابزارها تنها محتوای متنی را تحلیل میکنند
بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران تصور میکنند استفاده مجدد از متن مقالات قبلی خودشان اشکالی ندارد؛ اما بازنشر بخشهای قابلتوجهی از یک اثر قبلی (مانند پایاننامه کارشناسی ارشد در مقاله دکتری، یا یک مقاله چاپشده در مقالهای جدید) بدون اشاره به آن، «خودسرقتی» نام دارد و در بسیاری از ژورنالهای معتبر بینالمللی تخلف جدی محسوب میشود. این موضوع بهویژه در مقالاتی که از یک پروژه پژوهشی گستردهتر استخراج شدهاند، باید با دقت مدیریت شود. راهحل صحیح در این موارد، ارجاع دادن به اثر قبلی خود و توضیح اینکه این پژوهش، ادامه یا بسط همان کار است.
بازنویسی جملات دیگران با کلمات مترادف اما حفظ ساختار و ترتیب اصلی جمله، یکی از رایجترین اشتباهات دانشجویی است. اگر ایده اصلی از منبع دیگری گرفته شده باشد، حتی با بازنویسی کامل هم باید منبع ذکر شود؛ در غیر این صورت سرقت علمی رخ داده است. این نوع سرقت به «پارافریز فریبنده» نیز معروف است، زیرا در نگاه اول اصیل به نظر میرسد اما از نظر محتوایی متعلق به دیگری است. بسیاری از نرمافزارهای هوش مصنوعی بازنویسی متن (Paraphrasing Tools) دقیقاً همین کار را انجام میدهند و اگرچه ممکن است درصد همانندجویی را کاهش دهند، اما از نظر اخلاق پژوهش همچنان تخلف محسوب میشوند مگر آنکه منبع اصلی ذکر شود.
ترکیب جملات و عبارات از چند منبع مختلف و چیدن آنها در کنار هم بدون ارجاع مناسب، نوعی سرقت پنهان است که تشخیص آن با چشم غیرمسلح دشوارتر است، اما نرمافزارهای همانندجویی پیشرفته بهخوبی آن را شناسایی میکنند. این نوع سرقت معمولاً زمانی رخ میدهد که نویسنده از چند منبع همزمان استفاده میکند و بدون ذکر دقیق منبع هر بخش، آنها را در هم میآمیزد. به همین علت به آن «سرقت موزاییکی» یا «سرقت وصلهای» نیز گفته میشود؛ گویی متن نهایی مانند یک موزاییک از قطعات مختلف کنار هم چیده شده است.
گاهی نویسنده متن را کاملاً از نو مینویسد اما ساختار کلی استدلال، ترتیب فصلها یا حتی چارچوب نظری یک پژوهش دیگر را بدون ارجاع کپی میکند. این نوع سرقت اثبات آن دشوارتر است، اما داوران باتجربه ژورنالها که در همان حوزه تخصصی فعالیت میکنند، معمولاً آن را تشخیص میدهند. این نوع سرقت اغلب در پیشنهادههای پژوهشی (Proposal) و طرحهای تحقیقاتی نیز دیده میشود که ایده اصلی یک طرح، بدون اجازه یا ارجاع، توسط شخص دیگری بازتولید میشود.
استفاده از نمودار، جدول، تصویر یا مجموعه دادههای یک پژوهش دیگر بدون کسب اجازه یا ذکر منبع نیز نوعی سرقت علمی محسوب میشود که کمتر مورد توجه قرار میگیرد. بسیاری از دانشجویان تصور میکنند تصاویر و نمودارها مشمول قوانین کپیرایت نیستند، در حالی که این تصور کاملاً نادرست است و بسیاری از ژورنالها اکنون بررسی شباهت تصویری را نیز به فرآیند داوری اضافه کردهاند.
پیامدهای سرقت علمی میتواند بسیار جدی و گاه جبرانناپذیر باشد و در سطوح مختلف تحصیلی و حرفهای اثرگذار است:
رد شدن مقاله یا پایاننامه توسط ژورنال یا استاد راهنما، که میتواند ماهها یا حتی سالها تلاش پژوهشی را بینتیجه بگذارد.
لغو مدرک تحصیلی در موارد اثباتشده در سطح دانشگاهی، حتی پس از سالها از فارغالتحصیلی.
ورود نام نویسنده در لیست سیاه ژورنالها و ناشران، بهطوریکه مقالات بعدی او دیگر پذیرفته نمیشود یا با دقت بسیار بیشتری بررسی میشود.
آسیب جدی به اعتبار علمی و حرفهای پژوهشگر در بلندمدت که میتواند بر فرصتهای شغلی، ارتقای دانشگاهی و همکاریهای پژوهشی آینده تأثیر منفی بگذارد.
در موارد حاد و بهویژه در سطح بینالمللی، پیگرد قانونی به دلیل نقض حق مالکیت فکری و کپیرایت.
از دست دادن اعتماد همکاران و اساتید، که بازسازی آن معمولاً بسیار زمانبر است.
به همین دلیل، بررسی دقیق درصد همانندجویی پیش از ارسال هر مقاله یا پایاننامه، یک مرحله ضروری و غیرقابلچشمپوشی در فرآیند پژوهش محسوب میشود و نباید آن را به مرحله آخر و با عجله واگذار کرد.
در سطح دانشگاهی، بسیاری از دانشکدهها آییننامهای مشخص برای درجهبندی شدت تخلف دارند؛ برای مثال درصد پایین شباهت ممکن است تنها به یک اخطار یا الزام به بازنویسی منجر شود، اما درصد بالا و مصادیق آشکار میتواند تا سطح تشکیل پرونده در کمیته انضباطی و حتی محرومیت از تحصیل پیش برود. همچنین در سالهای اخیر، ژورنالهای علمی معتبر با استفاده از پایگاههای اطلاعاتی مشترک، سوابق تخلف پژوهشگران را نیز میان خود به اشتراک میگذارند که این موضوع میتواند تبعات بلندمدتی برای مسیر شغلی یک پژوهشگر داشته باشد.
انتخاب ابزار مناسب برای بررسی همانندجویی، بسته به زبان متن (فارسی یا انگلیسی) و مقصد نهایی (دانشگاه داخلی یا ژورنال بینالمللی) متفاوت است.
معتبرترین ابزارهای بینالمللی تشخیص سرقت ادبی عبارتاند از:
Turnitin: پرکاربردترین ابزار در دانشگاههای جهان که مستقیماً با پایگاههای علمی، کتابها و مقالات منتشرشده مقایسه انجام میدهد و گزارشی رنگی از میزان شباهت ارائه میکند.
iThenticate: نسخه تخصصی برای مقالات پژوهشی و ژورنالهای علمی، مورد استفاده بسیاری از انتشارات معتبر بینالمللی مانند Elsevier و Springer پیش از پذیرش نهایی مقاله.
Grammarly: علاوه بر ویرایش گرامری و نگارشی، امکان بررسی همانندجویی پایه را نیز در نسخه پولی ارائه میدهد و برای متون انگلیسی عمومی مناسب است.
برای متون فارسی، سامانههای داخلی به دلیل پایگاه داده گستردهتر از منابع فارسی، دقت بیشتری دارند:
همانندجو: سامانه رسمی وزارت علوم برای بررسی پایاننامهها و مقالات فارسی که اغلب دانشگاههای دولتی ایران استفاده آن را الزامی کردهاند.
سمیم نور: یکی از پرکاربردترین سامانههای داخلی برای تشخیص سرقت ادبی در متون علمی و دانشگاهی فارسیزبان با پوشش گسترده مقالات و پایاننامههای داخلی.
امروزه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیز برای بررسی سرقت ادبی توسعه یافتهاند که علاوه بر تطبیق متنی مستقیم، شباهت مفهومی و متون بازنویسیشده را نیز شناسایی میکنند و دقت تشخیص را نسبت به روشهای سنتی افزایش دادهاند. این ابزارها معمولاً از مدلهای پردازش زبان طبیعی استفاده میکنند که میتوانند حتی جملاتی را که با کمک نرمافزارهای بازنویسی خودکار تغییر یافتهاند شناسایی کنند؛ قابلیتی که ابزارهای سنتی مبتنی بر تطبیق کلمهبهکلمه از آن بیبهرهاند.
هنگام انتخاب ابزار مناسب، توجه به چند معیار ضروری است: میزان بهروز بودن پایگاه داده مقایسه، سرعت پردازش، امکان دریافت گزارش تفکیکی از منابع مشابه، و مهمتر از همه، اینکه آیا دانشگاه یا ژورنال مقصد شما همان ابزار خاص را برای بررسی نهایی استفاده میکند یا خیر. استفاده از ابزار متفاوت با ابزار مقصد ممکن است نتایج کمی متفاوت نشان دهد، زیرا هر سامانه پایگاه داده اختصاصی خود را دارد.
ابزار | رایگان بودن | پشتیبانی زبان فارسی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
Turnitin | خیر (اشتراکی) | محدود | مقالات و پایاننامه بینالمللی |
iThenticate | خیر (اشتراکی) | محدود | مقالات ژورنالهای معتبر |
Grammarly | نسخه پایه رایگان | ندارد | متون انگلیسی عمومی |
همانندجو | خیر (سازمانی) | کامل | پایاننامه و مقالات فارسی |
سمیم نور | خیر (اشتراکی) | کامل | مقالات و پایاننامه فارسی |
اگر پس از بررسی، گزارش همانندجویی درصد بالایی نشان داد، نگران نباشید؛ راهکارهای زیر میتواند بهطور مؤثری این عدد را کاهش دهد:
بازنویسی کامل ساختار جمله: جملات مشابه را کاملاً با ساختار جدید و ترتیب متفاوت بازنویسی کنید، نه فقط تعویض چند کلمه با مترادف آنها.
استفاده صحیح از نقلقول: نقلقولهای مستقیم را داخل گیومه قرار داده و منبع را دقیق و کامل ذکر کنید تا سامانه آن را بهعنوان استناد مجاز شناسایی کند.
مدیریت اصطلاحات تخصصی: از تکرار بیشازحد اصطلاحات تخصصی اجتناب کنید؛ برخی سامانهها این موارد را نیز در محاسبه شباهت لحاظ میکنند مگر آنکه در تنظیمات بهعنوان استثنا مشخص شوند.
فرمتبندی استاندارد منابع: فهرست منابع و پاورقیها را با فرمت استاندارد (APA، IEEE، Vancouver و…) درست تنظیم کنید تا از شناسایی اشتباه بهعنوان متن اصلی جلوگیری شود.
تست پیش از ارسال نهایی: پیش از ارسال نهایی، متن را در همان سامانه مقصد (مثلاً همانندجو یا iThenticate) تست کنید تا از نتیجه نهایی اطمینان حاصل کنید.
بازبینی بخشهای مشترک: بخشهای روششناسی که معمولاً مشابه با دیگر پژوهشهای همحوزه هستند را با جزئیات و توضیحات اختصاصی پروژه خودتان غنیتر کنید.
بررسی گزارش بهصورت بخشبهبخش: بهجای نگاه کلی به عدد نهایی درصد شباهت، هر بخش پرشباهت را جداگانه بررسی کنید؛ گاهی یک عبارت پرتکرار و استاندارد در آن حوزه علمی (مانند تعاریف پایه) باعث افزایش کاذب درصد میشود که نیازی به نگرانی ندارد.
زمانبندی مناسب: کاهش درصد همانندجویی معمولاً نیازمند چند دور بازنویسی است، بنابراین بهتر است این مرحله را حداقل چند هفته پیش از موعد نهایی تحویل آغاز کنید، نه در روزهای پایانی.
نکته مهم دیگر این است که هدف نهایی، صرفاً «فریب دادن» نرمافزار همانندجویی نیست، بلکه تولید محتوایی اصیل و متعلق به خود پژوهشگر است. کاهش درصد صرفاً با ترفندهای فنی (مانند جایگزینی حروف با کاراکترهای مشابه) نهتنها غیراخلاقی است، بلکه توسط سامانههای پیشرفته امروزی بهسرعت شناسایی و میتواند تخلفی حتی جدیتر از سرقت علمی ساده تلقی شود.
بهترین راه پیشگیری از سرقت علمی، رعایت اصول ارجاعدهی از همان ابتدای فرآیند نگارش است، نه در مرحله ویرایش نهایی:
هر ایده، آمار، تصویر یا جملهای که از منبع دیگری گرفته شده، باید بلافاصله و در همان لحظه نگارش ارجاعدهی شود تا فراموش نشود.
از نرمافزارهای مدیریت منابع مانند Mendeley، EndNote یا Zotero برای دقت بیشتر در استنادها و جلوگیری از خطای انسانی استفاده کنید.
یادداشتبرداری هنگام مطالعه منابع را همراه با ذکر دقیق منبع انجام دهید تا در زمان نگارش نهایی، منبع هر ایده مشخص باشد.
تفاوت میان پارافریز صحیح و کپی مستقیم را بیاموزید؛ پارافریز صحیح یعنی بیان کامل مفهوم با ساختار و کلمات کاملاً جدید، همراه با ذکر منبع.
پیش از انتشار نهایی، حتماً متن را با یک ابزار معتبر بررسی همانندجویی چک کنید تا از هرگونه شباهت ناخواسته مطمئن شوید.
با سبکهای استنادی رایج مانند APA، MLA، IEEE و Vancouver آشنا شوید و بسته به رشته تحصیلی و ژورنال مقصد، سبک مناسب را از ابتدا انتخاب کنید تا نیازی به تغییر سراسری در انتهای کار نباشد.
در کار گروهی، مسئولیت هر بخش از متن را بین اعضای تیم مشخص کنید و پیش از ادغام نهایی، هر بخش را جداگانه از نظر همانندجویی بررسی کنید، زیرا گاهی سرقت علمی به دلیل بیدقتی یکی از اعضای تیم رخ میدهد نه عمد نویسنده اصلی.
به یاد داشته باشید که حتی محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، وبلاگها یا فضاهای عمومی نیز دارای مالکیت فکری است و کپی از آنها بدون ارجاع، مشمول همان قوانین سرقت علمی میشود.
رعایت این اصول نهتنها ریسک تخلف پژوهشی را از بین میبرد، بلکه کیفیت علمی متن را نیز افزایش میدهد؛ زیرا نویسندهای که منابع خود را بهدرستی مدیریت میکند، معمولاً تسلط بیشتری بر ادبیات موضوع پیدا کرده و استدلالهای قویتری ارائه میدهد.
برای دانشجویانی که تازه وارد فضای نگارش مقاله و پایاننامه شدهاند، رعایت چند نکته کلیدی میتواند از بروز سرقت علمی ناخواسته جلوگیری کند:
همیشه هنگام مطالعه منابع، منبع دقیق (نام نویسنده، سال انتشار، شماره صفحه) را همان لحظه یادداشت کنید، نه بعد از اتمام نگارش.
در بخش مرور پیشینه پژوهش، سعی کنید دیدگاه خودتان را نسبت به منابع بیان کنید، نه صرفاً خلاصهای پشتسرهم از یافتههای دیگران.
اگر در مورد لزوم ارجاعدهی به یک مطلب مردد هستید، بهتر است آن را ارجاع دهید؛ ارجاع اضافی هرگز تخلف محسوب نمیشود اما حذف یک ارجاع لازم میتواند مشکلساز شود.
با استاد راهنما یا مشاور پژوهشی خود درباره سیاست دقیق دانشگاه یا ژورنال مورد نظر در خصوص درصد مجاز همانندجویی مشورت کنید.
سرقت علمی، چه عمدی و چه ناخواسته، میتواند مسیر تحصیلی و حرفهای هر پژوهشگری را با چالشهای جدی روبهرو کند. شناخت دقیق انواع مختلف آن، از کپی مستقیم گرفته تا سرقت موزاییکی و ساختاری، همراه با استفاده منظم از ابزارهای معتبر تشخیص همانندجویی مانند همانندجو، سمیم نور، Turnitin یا iThenticate، بهترین راه برای اطمینان از سلامت علمی هر مقاله یا پایاننامه است. در نهایت، رعایت اصول صحیح ارجاعدهی از همان ابتدای فرآیند نگارش، نهتنها ریسک سرقت علمی را به حداقل میرساند، بلکه به تولید محتوایی اصیل، معتبر و قابل استناد در جامعه علمی کمک میکند.
پژوهشگران، دانشجویان و اساتیدی که قصد ارسال مقاله به مجلات معتبر داخلی و بینالمللی (مانند Elsevier، Springer، IEEE و نشریات ISI) یا دفاع از پایاننامه خود را دارند، پیش از هر اقدامی باید از سلامت علمی متن خود اطمینان حاصل کنند. موسسه انتشاراتی اشراق با بهرهگیری از نرمافزارهای استاندارد و تیمی متخصص، خدمات کامل تشخیص سرقت علمی، صدور گزارش تشابه و کاهش تخصصی درصد همانندجویی را برای دانشجویان، اساتید و پژوهشگران ارائه میدهد.
ثبت سفارش پارافریز
ابتدا سفارش خود را ثبت کرده و فایل مقاله و سایر اطلاعات مورد نیاز را ارسال می کنید.
انتخاب نوع پارافریز مدنظر
شما می توانید متن خود را بر اساس گزارش آنلاین و یا بر مبنای متن اصلی، پارافریز کنید.
انجام پارافریز مقاله
پس از انتخاب مناسب ترین فرد متخصص، فرآیند پارافریز مقاله آغاز می شود.
تحویل مقاله پارافریز شده
مقاله پارافریز شده پس از طی مراحل کنترل و بازرسی، به شما تحویل داده می شود.
عوامل مؤثر در تعیین قیمت نهایی معمولاً شامل موارد زیر است و میتوانید ستون یا توضیحات جداگانهای برای هرکدام در سایت اضافه کنید:
تعداد کلمات یا صفحات متن
رشته تخصصی و سطح فنی بودن محتوا (علوم پایه، مهندسی، پزشکی، علوم انسانی و…)
زبان متن (فارسی یا انگلیسی)
درصد تشابه اولیه گزارششده (هرچه بالاتر، حجم کار بازنویسی بیشتر است)
زمان تحویل درخواستی (عادی یا فوری)
نیاز به بازنگری مجدد پس از اعلام نظر مجله
دسترسی مستقیم به نرمافزار استاندارد iThenticate که مورد استفاده خود مجلات معتبر است، نه ابزارهای جایگزین با دقت پایینتر.
تیم ویراستاری متخصص در بیش از 100 رشته دانشگاهی برای بازنویسی دقیق و امانتدارانه متن.
شفافیت کامل فرآیند از طریق ارائه گزارش اولیه، گزارش نهایی و فایل Track Changes.
پشتیبانی و ضمانت کیفیت تا اعلام نتیجه نهایی از سوی مجله یا دانشگاه.
امکان ثبت سفارش آنلاین و پیگیری از طریق تماس، ایمیل یا شبکههای اجتماعی موسسه.
راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
بله، ترجمه بدون ارجاع به منبع اصلی یکی از مصادیق آشکار سرقت علمی است.
معمولاً بین 10 تا 20 درصد، اما این عدد بسته به سیاست هر دانشگاه یا ژورنال متفاوت است.
لزوماً خیر، اما اگر محتوای تولیدشده بدون ارجاع از منبع خاصی برداشت شده باشد، تخلف رخ میدهد.
بهترین راه، بررسی متن با ابزارهایی مانند Turnitin یا سمیم نور برای مشاهده درصد و منابع شباهت است.
اینستاگرام
تلگرام