موسسه انتشاراتی اشراق: بررسی پلاجیاریسم یا سرقت علمی مقاله، یکی از ضروریترین مراحل پیش از ارسال به مجلات معتبر است. با استفاده از نرمافزارهای تشخیص مشابهت میتوان درصد شباهت متن را سنجید و بخشهای مشکلدار را شناسایی کرد. انجام این بررسی و اصلاح موارد مشابه، شانس پذیرش مقاله را افزایش داده و از رد شدن آن در همان مرحله اولیه جلوگیری میکند.
تصور کنید پس از ماهها تلاش، مقاله خود را به مجلهای معتبر ارسال کردهاید. چند هفته بعد، بدون حتی یک بار داوری، ایمیل رد مقاله را دریافت میکنید. دلیل؟ درصد مشابهت بالای متن با منابع دیگر.
این اتفاق تلخ برای بسیاری از پژوهشگران رخ میدهد. مجلات معتبر علمی، پیش از آنکه مقاله را برای داوری ارسال کنند، ابتدا آن را با نرمافزارهای تشخیص سرقت علمی بررسی میکنند. اگر درصد مشابهت از حد نصاب تعیینشده توسط مجله بیشتر باشد، مقاله بدون بررسی محتوایی رد فوری (Desk Reject) میشود.
خبر خوب این است که با انجام یک بررسی دقیق پلاجیاریسم پیش از ارسال، میتوانید این مشکل را شناسایی و رفع کنید. در این مطلب، با نرمافزارها و سامانههای مختلف، نحوه تفسیر گزارشها و روشهای اصلاح آشنا میشوید.
پلاجیاریسم یا سرقت علمی به معنای استفاده از آثار، ایدهها، نوشتهها یا پژوهشهای دیگران بدون ذکر منبع و انتساب آن به خود است. این عمل میتواند عمدی یا غیرعمدی باشد.
الزام اخلاقی: رعایت حقوق مالکیت فکری دیگران
الزام قانونی: جلوگیری از پیگرد قانونی
الزام نشریاتی: شرط پذیرش در مجلات معتبر
حفظ اعتبار علمی: جلوگیری از خدشهدار شدن اعتبار پژوهشگر
iThenticate بهعنوان یکی از دقیقترین و معتبرترین ابزارهای بررسی سرقت ادبی شناخته میشود. این نرمافزار بهطور خاص برای بررسی مقالات علمی و تحقیقاتی طراحی شده و توسط ناشران بزرگی مانند Elsevier، Springer، IEEE و Taylor & Francis استفاده میشود.
ویژگیهای کلیدی iThenticate:
پایگاهداده گسترده: مقایسه متن با بیش از 70 میلیارد صفحه وب و 170 میلیون اثر علمی شامل مقالات، کتابها، کنفرانسها و پایاننامهها
مورد اعتماد ناشران برتر: استاندارد طلایی نشر علمی
دقت بالا: تشخیص اشکال ظریف سرقت ادبی مانند پارافریزهای نزدیک
گزارشدهی دقیق: نمایش درصد مشابهت کلی و مشخص کردن بخشهای مشابه با منابع اصلی
Turnitin مشابه iThenticate است اما بیشتر برای محیطهای آموزشی و دانشگاهی طراحی شده. بسیاری از دانشگاههای ایران از این سامانه برای بررسی پایاننامهها و مقالات دانشجویی استفاده میکنند.
در ایران، به دلیل محدودیتهای دسترسی و هزینه بالا، سامانههای داخلی متعددی راهاندازی شدهاند:
سامانه | کاربرد | ویژگی اصلی |
|---|---|---|
همانندجو (مختصص) | بررسی مقالات و پایاننامهها | سامانه رسمی وزارت علوم |
سمیم نور | بررسی متون فارسی و عربی | پوشش گسترده منابع اسلامی و علوم انسانی |
ایران پیپر | دسترسی به iThenticate | ارائه خدمات iThenticate با هزینه مناسب |
پارسیپیپر | دسترسی به Turnitin | ارائه خدمات Turnitin برای دانشجویان |
نرمافزار | کاربرد | ویژگی اصلی |
|---|---|---|
Grammarly | بررسی همزمان گرامر و سرقت ادبی | مناسب برای بررسی سریع |
Copyscape | بررسی محتوای وبسایتها | تشخیص محتوای کپی شده در اینترنت |
Plagscan | مؤسسات آموزشی | گزارشهای قابل تنظی |
ابتدا در سامانه مورد نظر ثبتنام کنید. برای استفاده از iThenticate از طریق سامانههای داخلی مانند ایران پیپر، نیاز به ثبتنام و شارژ حساب دارید.
فایل مقاله خود را با فرمتهای قابل قبول (معمولاً Word یا PDF) در سامانه بارگذاری کنید.
پس از چند دقیقه تا چند ساعت (بسته به سامانه و حجم مقاله)، گزارش مشابهت آماده میشود. این گزارش شامل:
درصد کلی مشابهت: عددی که نشان میدهد چند درصد از مقاله با منابع دیگر تطابق دارد
منابع مشابه: لیست منابعی که مشابهت با آنها شناسایی شده
بخشهای هایلایت شده: بخشهایی از متن که با منابع دیگر مشابهت دارند
گزارش را با دقت مطالعه کنید و بخشهای مشکلدار را شناسایی کنید. به نکات زیر توجه کنید:
درصد مشابهت کلی چقدر است؟
آیا مشابهت با یک منبع خاص بیش از حد مجاز است؟
بخشهای مشکلدار کدامند؟ (معمولاً مقدمه و پیشینه پژوهش بیشترین مشابهت را دارند)
درصد مجاز مشابهت به سیاست هر مجله بستگی دارد، اما استانداردهای رایج عبارتند از:
نوع مجله | درصد مشابهت مجاز |
|---|---|
مجلات بسیار معتبر (Q1) | کمتر از 10-15٪ |
مجلات معتبر (Q2 و Q3) | کمتر از 20٪ |
سایر مجلات | کمتر از 25٪ |
مشابهت با یک منبع خاص: اگر مشابهت با یک منبع بیش از 3-4٪ باشد، ممکن است مشکلساز شود.
منابع غیرمرتبط: گاهی مشابهت با منابع غیرمرتبط (مثل فرمها یا عبارات رایج) اهمیتی ندارد.
خوداستنادی: مشابهت با آثار قبلی خودتان نیز محاسبه میشود و نیاز به ذکر منبع دارد.
بسیاری از پژوهشگران، به دلیل عجله یا صرفهجویی در هزینه، مقاله را بدون بررسی مشابهت ارسال میکنند. این کار ریسک بالایی دارد.
بررسی خودکار با نرمافزار کافی نیست. باید گزارش را با دقت مطالعه و بخشهای مشکلدار را شناسایی کنید.
تغییر چند کلمه بدون تغییر ساختار جمله، توسط نرمافزارها تشخیص داده میشود و مشکل را حل نمیکند.
تعداد زیاد مشابهتهای کوچک (مثلاً 1-2 درصدی) نیز میتواند درصد کلی را بالا ببرد و مشکلساز شود.
برای مقالات فارسی، سامانههای داخلی مانند همانندجو و سمیم نور کاربرد دارند.
این سامانه زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت میکند و برای بررسی پایاننامهها و مقالات فارسی طراحی شده است.
ویژگیها:
پوشش گسترده پایاننامههای ایرانی
قابلیت بررسی متون فارسی
ارائه گزارش مشابهت با منابع فارسی

این سامانه توسط مرکز نور توسعه یافته و برای بررسی متون علوم انسانی، اسلامی و عربی بسیار مناسب است.
ویژگیها:
پوشش منابع اسلامی و علوم انسانی
قابلیت بررسی متون عربی و فارسی
پایگاهداده تخصصی

بهترین راه برای مقابله با پلاجیاریسم، پیشگیری از آن در حین نگارش است:
هنگام مطالعه و یادداشتبرداری، منبع هر یادداشت را بلافاصله ثبت کنید.
هنگام پارافریز، منبع اصلی را ذکر کنید.
از نقل قول مستقیم فقط در موارد ضروری استفاده کنید.
پیش از اتمام هر بخش، آن را با نرمافزار بررسی کنید.
بررسی پلاجیاریسم مقاله، مرحلهای ضروری و غیرقابل چشمپوشی در فرآیند آمادهسازی Manuscript برای ارسال به مجلات معتبر است. با استفاده از نرمافزارهای معتبر مانند iThenticate و سامانههای داخلی، میتوانید از سلامت مقاله خود اطمینان حاصل کنید و از رد شدن آن در همان مرحله اولیه جلوگیری نمایید.
مراحل کلیدی:
1. بررسی مقاله با نرمافزار معتبر
2. تحلیل دقیق گزارش مشابهت
3. اصلاح بخشهای مشکلدار با پارافریز و استناددهی
4. بررسی مجدد پس از اصلاحات
5. ارسال نهایی با اطمینان از سلامت مقاله
با صرف زمان و هزینه اندک برای این مرحله حیاتی، میتوانید از سرمایهگذاری علمی خود محافظت کرده و شانس پذیرش مقاله را افزایش دهید.
حتی اگر مقالهای را خودتان نوشتهاید و از اصالت مطالب آن اطمینان دارید، باز هم نیاز به بررسی و رفع تشابهات ادبی دارد. با استفاده از ابزارهای تشخیص سرقت ادبی و پارافریز کردن بخشهای مشابه، میتوانید از رد شدن مقاله به دلیل تشابهات ادبی جلوگیری کنید و اعتبار علمی خود را حفظ نمایید. این اقدامات پیشگیرانه به شما کمک میکنند تا با خیال راحت مقاله خود را برای داوری و چاپ ارسال کنید. اگر هنوز گزارش پارافریز مقالهتان را دریافت نکردهاید یا زمان کافی برای پارافریز مقاله را ندارید، میتوانید از خدمات پارافریز مؤسسه اشراق استفاده نمایید. پشتیبانهای مجموعه به صورت 24 ساعته پاسخگوی شما مشتریان عزیز هستند و شما میتوانید جهت ثبت سفارش یا رفع هرگونه سؤال و ابهام با ایشان در ارتباط باشید.
همچنین جهت انتقال به صفحه ثبت سفارش پارافریز به صورت مستقیم میتوانید بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

راههای ارتباطی با موسسه انتشاراتی اشراق
کارشناسان و مشاوران موسسه انتشاراتی اشراق به صورت تماموقت حتی در روزهای تعطیل آماده ارائه خدمات حرفهای و باکیفیت به مشتریان و کاربران خود هستند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق سایت به صورت آنلاین با مشاورین موسسه گفتوگو کنید و یا از طریق تماس تلفنی با شمارههای زیر در ارتباط باشید:
eshragh_company
isi.eshragh@gmail.com
09149724933
041-33373424
بررسی با نرمافزار لازم است، اما کافی نیست. باید گزارش را با دقت مطالعه کرده و بخشهای مشکلدار را شناسایی و اصلاح کنید. همچنین ممکن است برخی موارد سرقت علمی (مثل سرقت ایده) با نرمافزار قابل تشخیص نباشند.
هر دو محصول یک شرکت هستند، اما iThenticate برای ناشران و مجلات علمی طراحی شده و پایگاهداده گستردهتری از مقالات دارد، در حالی که Turnitin بیشتر برای محیطهای آموزشی و بررسی تکالیف دانشجویی استفاده میشود.
برخی سامانههای داخلی مانند همانندجو برای دانشجویان خدمات رایگان ارائه میدهند. همچنین برخی وبسایتها بررسی رایگان محدود دارند، اما معمولاً دقت کافی ندارند. برای اطمینان، بهتر است از سامانههای معتبر با هزینه اندک استفاده کنید